wtorek, 13 grudnia 2011

Indiańskie nazwy miesięcy - Lakotowie

Styczeń (księżyc trudnej zimy) wioteh^ikawi 
Luty (księżyc strzelających drzew) cannapopawi 

Marzec (księżyc śnieżnej ślepoty) istawicaniyanwi 
Kwiecień (księżyc młodej trawy) pejitowi 
Maj (księżyc zielonych liści) canwapetowi 

Czerwiec (księżyc czerwcowych jagód) wipazunkawastewi 
Lipiec (księżyc czerwonych wiśni) canpasawi 
Sierpień (księżyc dojrzewania) wasutonwi 

Wrzesień (księżyc kolorowych liści) canwapeg'iwi 
Październik (księżyc spadających liści) canwapekasnawi 
Listopad (księżyc zaczynającej się zimy) waniyetuwi
 
Grudzień (księżyc środka zimy) wanicokanwi

poniedziałek, 12 grudnia 2011

Deszczu szum

Deszczu szum
w oczach łzy.
Zginą brat,
zginą syn.


Deszczu szum
w oczach łzy.
Zginą wódz,
zginęli co z nim  szli.


Deszczu szum
w oczach łzy.
Zabił ich lód,
co szedł zza morz wód.


Deszczu szum
w oczach łzy.
Plemienia smutek,
za którym zamkną się rezerwatu mur.


Deszczu szum
w oczach łzy.
Zginęła wolność,
zginęły ich sny.


Deszczu szum
w oczach łzy
Zabił je wróg,
co szedł zza morz wód.




Tribute to the Native Americans

czwartek, 8 grudnia 2011

najpiękniejsze indiańskie cytaty


Indianin należy do Ziemi, czy mieszka w lasach, na równinach, w pueblach czy na wzgórzach. Jest nieodłączną częścią krajobrazu, ponieważ siła, która ukształtowała kontynent dopasowała człowieka do jego otoczenia. Wyrósł on tak naturalnie jak dziki słonecznik i przynależy do Ziemi podobnie jak bizon...
Luther Stojący Niedźwiedź
1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala


Zauważyłeś, że wszystko co Indianin tworzy jest zamknięte w formie kręgu, ponieważ Siła Świata zawsze działa cyklicznie i wszystko dąży do bycia okrągłym...
Niebo jest okrągłe i słyszałem, że Ziemia jest okrągła jak piłka i wszystkie gwiazdy. Wiatr w swych najsilniejszych porywach wiruje. Ptaki budują gniazda w kształcie kręgów, bo ich religia jest jak nasza...
Nawet pory roku tworzą powtarzający się cykl zmian. Życie człowieka jest cyklem od dzieciństwa do dzieciństwa, i tak jest ze wszystkim czym porusza Siła Świata.
Czarny Łoś
1863-1950, Szaman Siuksów Oglala


Mam nadzieję, że Wielki Ojciec, który spogląda na nas z góry udziela wszystkim naszym plemionom błogosławieństwa, abyśmy mogli iść naprzód w spokoju i żyć w pokoju przez wszystkie nasze dni; i że On zatroszczy się o nasze dzieci jak o swoje własne, że jego dziećmi będą wszystkie plemiona, że wszyscy podamy sobie ręce ponad wielką równiną, aby na zawsze żyć w pokoju.
Czerwona Chmura [Makhpiya - Luta]
Wódz Siuksów Oglala
Wszystko na świecie ma swój cel, dla każdej choroby istnieje ziele, które je leczy i każdy człowiek ma misję do spełnienia. To jest indiańska teoria życia.
Opłakujący Gołąb [Christine Quintasket]
1888 - 1936, Salish


Od Wakan Tanka, Wielkiej Tajemnicy przychodzi wszelka moc. To od Wakan Tanka pochodzi mądrość i moc uzdrawiająca szamana. Człowiek wie, że wszystkie rośliny lecznicze są podarowane przez Wakan Tanka, dlatego są święte. Tak samo święty jest bizon, ponieważ jest również darem od Wakan Tanka.
Płaskie Żelazo [Maza Blaska]
koniec XIX wieku, Wódz Siuksów Oglala





wtorek, 6 grudnia 2011

indiańskie nazwy miesięcy - LAKOTOWIE

Styczeń (księżyc trudnej zimy) wioteh^ikawi 
Luty (księżyc strzelających drzew) cannapopawi 
Marzec (księżyc śnieżnej ślepoty) istawicaniyanwi 
Kwiecień (księżyc młodej trawy) pejitowi 
Maj (księżyc zielonych liści) canwapetowi 
Czerwiec (księżyc czerwcowych jagód) wipazunkawastewi 
Lipiec (księżyc czerwonych wiśni) canpasawi 
Sierpień (księżyc dojrzewania) wasutonwi 
Wrzesień (księżyc kolorowych liści) canwapeg'iwi 
Październik (księżyc spadających liści) canwapekasnawi 
Listopad (księżyc zaczynającej się zimy) waniyetuwi 
Grudzień (księżyc środka zimy) wanicokanwi

poniedziałek, 5 grudnia 2011

czwartek, 1 grudnia 2011

taniec w kulturze indiańskiej


Indianie prawie nigdy nie tanczyli dla rozrywki. Wspólne tańce
mężczyzn i kobiet, chocia nie były im całkowicie nie znane, nie stanowiły jakiejś.
charakterystycznej formy zabawy. Taniec był dla Indian rytuałem zwiazanym z
wieloma obrzedami oraz uroczystosciami religijnymi i większość ich tanców miała
ścisłe okreslony cel. Tak wiec Indianin tancem wyra ał do bóstw prośbę o deszcz
(„Taniec We a” Indian Hopi), tańczył na cześć sianego ziarna i tańcem czcił
zbiory, przed łowami tańcem przyzywał zwierzynę (taniec „Przybadz bizonie”),
odbywał tance wojenne przed wyruszeniem na wyprawę, która wieńczył „Taniec
Skalpu”, tańcem wyrażał wdziecznosc za doznane łaski („Taniec Słonca” (Indian
równin), tancem zwalczał złe duchy powodujace choroby („Wielki Taniec
Uleczajacy” Wschodnich plemion lesnych), tancem czcił swe bóstwa: słonce,
księżyc, planety, wiatr, deszcz, grzmot, błyskawice i różne zwierzęta, bowiem we
wszystkich przejawach życia na Ziemi upatrywał obecnosc i działanie
nadprzyrodzonych mocy.
Tance podczas ważnych ceremonii religijnych były wielkimi widowiskami
dla ogółu i pod pewnymi względami przypominały przedstawienia teatralne, ale
forma ich odprawiania była dość statyczna. Natomiast inne tance, a zwłaszcza
wojenne i stowarzyszeń żołnierskich, zawierały wiele ekspresji.

Frag "Orle pióra"

środa, 30 listopada 2011

INDIAŃSKIE INSTRUMENTY MUZYCZNE


Indianie Ameryki Północnej znali zaledwie kilka instrumentów
muzycznych. Były to: piszczałka, czy te flecik, u ywany przewa nie przez
me czyzn przy flirtach; kilka rodzajów swistawek, wykonywanych z kosci
skrzydłowej ptaków, które przewa nie były u ywane przez wojowników do
wydawania rozkazów; grzechotki, słu ace równie do obrzedów szamanskich; dwa
rodzaje bebnów: jeden zbli ony wygladem do naszych, wydra ony, na stojaku i
rozwidlonych kijach, drugi bardziej płaski, reczny, podobny do tamburynu,
obciagniety skóra tylko z jednej strony – u ywany przez szamanów,
stowarzyszenia wojskowe, społeczne i kobiece. Podczas tanców i obrzedów
wszystkim piesniom akompaniowała gra na bebnach i grzechotkach.

"ZŁOTO GÓR CZARNYCH TOM I"

sand creek i biała antylopa

29 listopada 2011

♥ 
147 rocznica masakry nad sand creek
♥ 
1864 -2011
chwała ofiarom masakry
♥ 
147 rocznica śmierci białej antylopy
♥ 
1864-2011
chwała jego pamięci

wtorek, 29 listopada 2011

WANBLI

Na niebie wanbli kołuje,
szeptam cicho doń.
Ten szept ma moc jak krzyk.
Niesie go wanbli,
tam gdzie z białych nie był nikt.
Niesie go wanbli,
gdzie indiańska na wieki ziemia jest.
Niesie go wanbli,
gdzie nadzieja w sercach jest

poniedziałek, 28 listopada 2011

piątek, 25 listopada 2011

NATIVE AMERICAN INDIAN FLUTE AND SHAMANIC DRUMS ~ RELAXATION

INDIAŃSKA KOŁYSKA


Indianska kołyska (po angielsku cradleboard) u ró nych plemion
posiadała inne kształty. Najbardziej typowa składała sie z dwóch odpowiednio
długich, płaskich deseczek, zło onych w kształcie litery V, połaczonych
poprzeczkami. Do tej drewnianej ramy przymocowywano skórzany pokrowiec,
sznurowany od dołu a do otworu pozostawionego na twarz dziecka. „Kołyska”
mogła byc noszona przez matke na plecach, mo na było umocowac ja na włókach,
zawiesic na konskim siodle lub gałezi i oprzec o drzewo, u Indian prerii kołyska
pierwotnie słu yła jedynie do przenoszenia dziecka podczas wedrówki, lecz na
przykład u Indian Salish na Północno – Zachodnim Wybrze u pełniła role kołyski
w naszym pełnym pojeciu tego słowa.
"ZŁOTO GÓR CZARNYCH"

czwartek, 24 listopada 2011

TANIEC SŁOŃCA


„Taniec Słonca” (Sun Dunce) był charakterystyczna dla Indian
prerii uroczystoscia religijna, gromadzaca w jednym miejscu raz na rok,
przewa nie w połowie lata, całe plemie. Około dwudziestu plemion prerii
dokonywało tego obrzedu, a nie spotykano go tylko u Paunisów, Wichite i Omaha
oraz u kilku południowych plemion z rodziny Sju. Szczególnie du a wage do
obrzedów „Tanca Słonca” przywiazywali Dakotowie, Szejenowie i Arapahowie.
Cała uroczystosc obejmowała czterodniowe przygotowania i cztery dni tanców ku
czci Słonca. Uroczystosci towarzyszyły uczty, modlitwy i piesni cierpienia, a sam
„Taniec Słonca” stanowił punkt kulminacyjny, podczas którego młodziency byli
poddawani próbom mestwa połaczonym z samotortura. Wielu Indian uczestniczyło
w obrzedach „Tanca Słonca” dla wypełnienia slubowan zło onych w zamian za
pomoc otrzymana od sił nadnaturalnych. Podczas tanców, doprowadzajacych
nieraz do stanów ekstazy, tancerze czasem doznawali wizji. Ze wzgledu na
samotortury i wizje, rzad USA w 1904 r. zakazał odprawiania „Tanca Słonca” i
zakaz ten został zniesiony dopiero w 1935 r.

środa, 23 listopada 2011

INDIAŃSKIE NAZWY MIESIĘCY - CZEJENOWIE

styczeń (Księżyc Obręczy) - Hohtseeše'he 
luty (Księżyc Dużej Obręczy) - Ma'xęhohtseeše'he 
marzec – 
Księżyc Wysuszający Ponoma'a'ęhaseneeše'he
kwiecień (Księżyc Liścia) - Vehpotseeše'he 
maj (Księżyc Wiosny) - Matse'omeeše'he 
czerwiec (Księżyc Sadzenia Roślin) - Enano'eeše'he 
lipiec (Księżyc Lata) - Meaneeše'he 
sierpień (Księżyc Zbiorów) - Oeneneeše'he 
wrzesień (Księżyc Jesieni) - Tonoeveeše'he 
październik
Księżyc przyciągający twarz Se'enehe ?? 
listopad (Księżyc Twardej Twarzy) - He'koneneeše'he 
grudzień (Księżyc Dużej Twardej Twarzy) - Ma'xęhe'koneneeše'he 



INDIANIE.INFO

wtorek, 22 listopada 2011

JESTEM

Nie jestem wojownikiem,
ani nawet jego włócznią,
co celnie razi wroga;
orlim piórem we włosach,
symbolem odwagi;
słowem prawdy
w jego ustach.

Jestem pyłem,
szarością,
nocy ciemnością,
łzą cicho płynącą,
urwaną wiersza zwrotką.

Jestem
wam ofiarowaną miłością

poniedziałek, 21 listopada 2011

OBRÓBKA METALI PRZEZ INDIAN


4000 lub 3000 lat temu w zachodniej czesci Wielkich Jezior - od
północnego Illinois do Jeziora Górnego, gdzie miedz. wystepuje w stanie
rodzimym, Indianie zaczeli kuc, szlifowac i kształtowac kawałki surowej miedzi.
Wyrabiali z niej ozdoby, groty do strzał, no e, szydła, dłuta i siekiery. Poznali
tak e proces hartowania i byli pierwszymi obróbkarzami metalu w Ameryce, a
mo e i na swiecie. Rozwineli w Ameryce Północnej okres zwany Old Copper
Culture (Kultura starej miedzi). Pózniej obróbka miedzi została zaniechana i
tylko niektóre grupy Indian nadal wytwarzały z niej no e, małe szydła i ozdoby a
do czasów historycznych w Ameryce.