Najpiękniejsze indiańskie cytaty 4

Stare indiańskie nauki mówią, że złą jest rzeczą wydzierać ze swego miejsca na Ziemi coś, co mogłoby tam rosnąć. Roślina może być ścięta, ale nie wyrwana z korzeniami. Drzewa i trawy mają dusze. Kiedy jakiś dobry Indianin niszczy roślinę, czyni to ze smutkiem i z prośbą o wybaczenie, gdyż czyni to z konieczności.

Drewniana Noga
koniec XIX wieku, Cheyenne

Kiedy człowiek stworzy coś, co jest podziwiane przez wszystkich, mówimy, że jest to cudowne, ale kiedy obserwujemy zmianę dnia w noc, Słońce, Księżyc, gwiazdy na niebie i zmieniające się pory roku na Ziemi, a także dojrzewające owoce, musimy sobie uświadomić, że jest to wynikiem pracy kogoś, kto posiada większą moc niż człowiek.

Ścigany przez Niedźwiedzia
1843-1925, Siuks Santee-Yanktonai

Ziemia jest Matką wszystkich ludzi i wszyscy ludzie powinni mieć te same do niej prawa. W równym stopniu możesz spodziewać się, że rzeki zostaną zawrócone w swym biegu, jak i tego, że każdy człowiek, który urodził się wolny będzie zadowolony kiedy zostanie pozbawiony tej wolności i prawa pójścia tam, gdzie chce.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

Głos Wielkiego Ducha jest słyszalny w świergotaniu ptaków, szumie wód i słodkim oddechu kwiatów. Jeśli jest to poganizm, to jestem poganką.

Gertrude Simmons Bonnin [Zitkala - Sa]
Siuks Dakota

Ziemia i ja sam jesteśmy jednym umysłem. Miara Ziemi i miara naszych ciał są tym samym.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

indiańskie nazwy miesięcy - Cherokee

styczeń  Unolvtana (Zimny Księżyc).
luty  Kagali (Kościsty Księżyc)
marzec Anvhyi (Księżyc Poziomek)
kwiecień  Kawohni (Księżyc Kwitnienia) 
maj Ansgvti (Księżyc Sadzenia)
czerwiec  Dehaluyi (Księżyc Zielonej Kukurydzy)
lipiec  Kuyegwona (Księżyc Dojrzałej Kukurydzy)
sierpień  Galohni (Księżyc Wysychania )
wrzesień  Dulisdi (Księżyc Orzechów)
październik  Duninhdi (Księżyc Zbiorów)
listopad  Nvdadegwa (Księżyc Handlu)
grudzień Vskihyi (Księżyc Śniegu)

38 z minesoty

 26 GRUDNIA 2011

149 rocznica powieszenia 38 powstańców z Minnesoty

1862-2011

CHWAŁA ICH PAMIĘCI

bohaterowie z Minnesoty

Bohaterowie z Minnesoty,
woła Was Matka,
ziemia Wasza,
która z bólem krew Waszą,
w łonie swym kryła.
Wzywa was, powstańcie!
Zstąpcie na ziemię, okryci w chwały świetliste promienie.
Niech krew Wasza zostanie pomszczona,
a Matka z niewoli wyzwolona.
Niech zemsty dłoń ukarze sprawiedliwie.
Bohaterowie z Minnesoty

Medicin for mother earth

Boże Narodzenie Indian

Kanadyjscy Indianie czekają na Boże Narodzenie, mają choinki w domach i śpiewają kolędy – opowiada oblat, ojciec Wiesław Nazaruk, który 13 lat spędził wśród Indian Kri i Siuksów.

 Perry McKenna / CC 2.0

O. Nazaruk podkreśla, że większość kanadyjskich Indian jest katolikami. Zresztą w tym roku odbyły się uroczystości z okazji 400-lecia chrztu pierwszych Indian z plemienia Mikmaków w Nowej Szkocji. O. Nazaruk opowiada, że Indianie nie obchodzą Wigilii.

– Spotykają się w pierwszy dzień Bożego Narodzenia na wspólnym świątecznym posiłku. Każdy przynosi jedzenie, napoje i wszyscy śpiewają kolędy. Wszystko odbywa się po Mszy świętej – opowiada oblat. Dodaje, że brakuje misjonarzy, nie wszystkie wspólnoty mogą w święta gościć księży. Zastępują ich liderzy świeccy, którzy prowadzą liturgię słowa. Żłóbek jest budowany przez samych Indian. – Oczywiście mały Jezus i pozostałe postacie przedstawione są jako Indianie. Nawet Trzech Króli to trzej wielcy wodzowie – poinformował misjonarz.

O. Nazaruk spędził wśród kanadyjskich Indian 13 lat. Z radością wspomina spotkania nad Jeziorem św. Anny. Każdego roku pielgrzymują tam Indianie. Pierwszą pielgrzymkę do tego miejsca zorganizowali oblaci 109 lat temu, kiedy zorientowali się, że to jezioro ma szczególne znaczenie dla Indian. Oni nazywali je Jeziorem Wielkiego Ducha i tu składali ofiary z mięsa i tytoniu, aby ubłagać opiekę Wielkiego Ducha nad rodzinami oraz otrzymać siłę przeciw złym duchom. - Od tamtego czasu dwie drogi, ta indiańska i ta europejska, złączyły się i dzisiaj osoba Jezusa Chrystusa jest natchnieniem i siłą zarówno dla jednych jak i drugich – podkreślił o. Nazaruk.

Dodał, że nabożeństwo do Św. Anny jest bardzo popularne wśród Indian. – Pasuje ono do ich kultury, która jest oparta na kobiecie. To ona jest w centrum życia rodzinnego. Siłę kobiety upatruje się w tym, że to ona rodzi życie i wychowuje nowe pokolenia. Ona jest symbolem nowego życia – opowiedział misjonarz, który był gościem Radia Plus Radom.

http://religie.wiara.pl/doc/698129.Boze-Narodzenie-kanadyjskich-Indian

ŻYCZENIA

WSZYSTKIM INDIANISTOM I ODWIEDZAJĄCYM MÓJ BLOG SKŁADAM NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA Z OKAZJI ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA.

Najpiękniejsze indiańskie cytaty 3

Kiedy biały człowiek będzie traktował Indianina tak jak traktuje swoich braci, wtedy nie będzie wojen. Wszyscy będziemy równi - będziemy braćmi mającymi tę samą matkę i ojca, z jednym niebem ponad nami i jednym krajem wokół nas i jedynym rządem dla nas wszystkich.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

Zarys kamienia jest okrągły, nie ma końca i początku; podobnie moc kamienia jest nieskończona. Kamień jest doskonały w swym rodzaju i jest wytworem natury, nie został ukształtowany przez żadne sztuczne siły. Nie jest piękny, ale jego struktura jest solidna, jak solidny jest dom, w którym można bezpiecznie żyć.

Ścigany przez Niedźwiedzia
1843-1915, Siuks Santee-Yanktonai

Ziemia, którą widzisz nie jest zwykłą ziemią - jest pyłem krwi, ciałem i kośćmi naszych przodków... Musisz kopać głęboko pod powierzchnią, aby odnaleźć jej naturę. Ziemia, taka jaka jest, jest moją krwią i moją śmiercią; jest poświęcona.

Shes-his
koniec XIX wieku, Reno Crow

Zaobserwowałem, że wszyscy ludzie mają jakieś ulubione zwierzę, drzewo, roślinę lub miejsce na Ziemi. Jeśli człowiek zwracałby większą uwagę na swoje upodobania i poszukiwał tego co jest najlepsze do zrobienia, by przybliżyć się ku temu co lubi, miałby swoje marzenia, które oczyściłyby jego życie. Niech człowiek zdecyduje, które zwierzę jest mu bliskie i poznaje je, ucząc się jego niewinności. Niech człowiek nauczy się rozumieć jego głos i ruchy. Zwierzęta chcą skomunikować się z człowiekiem, ale Wakan Tanka sprawił, aby nie czyniły tego tak bezpośrednio - to człowiek musi odegrać większą rolę w tym kontakcie i zrozumieniu.

Odważny Bizon
koniec XIX wieku, szaman z plemienia Siuks Teton

Kiedy miałem dziesięć lat zabrał mnie ze sobą, aby popilnować konie na prerii. Napoiliśmy stado i około południa wróciliśmy do domu na obiad... Kiedy usiedliśmy mój ojciec powiedział: Te konie są podobnymi Bogu, tajemniczymi istotami.

Wódz Wilk
koniec XIX wieku

indiańskie nazwy miesięcy - hopi

styczeń - Paamuya (Wesoły Księżyc) 
luty - Powamuya (Księżyc Oczyszczenia) 
marzec - Osomuyaw (Księżyc Szepczącego Wiatru) 
kwiecień – Kwiyamuyaw (Księżyc Porywów Wiatru) 
maj - Hakitonmuyaw (Księżyc Oczekiwania) 
czerwiec - Wukouyis (Księżyc Najważniejszego Sadzenia) 
lipiec - Kelmuya (Uciekający Gwałtownie Księżyc) 
sierpień - Paamuya (Wesoły Księżyc) 
wrzesień – Nasanmuyaw (Księżyc Pełen Zbiorów) 
październik - Angaqmuyaw (Księżyc Długich Włosów) 
listopad - Kelmuya (Uciekający Gwałtownie Księżyc) 
grudzień – Kyaamuya (Księżyc Poważania)

wiersz

Światło gwiazd,
księżyca blask,
cicha noc,
ciepły koc.
Za morzem życia wy,
wolności waszej marzenia,
przeszłości waszej sny.
Cicha noc,
światła gwiazd,
księżyca blask.
ON jeden mój,
on jeden wasz.
Nocy syn,
marzeń straż,
powiernik nasz.

indianer-circle of life

najpiękniejsze indiańskie cytaty 2

Wielki Duch jest we wszystkich rzeczach; jest w powietrzu, którym oddychamy. Wielki Duch jest naszym ojcem, ale Ziemia jest naszą Matką. Ziemia żywi nas, zwraca nam to co jej dajemy.

Wielki Grzmot [Bedagi]

koniec XIX wieku, Wabanaki Algonquin

Jestem biedny i nagi, ale jestem przywódcą mego narodu. Nie potrzebujemy bogactwa, ale chcemy uczyć nasze dzieci prawości. Bogactwa nie przyniosą nam dobra. Nie zabierzemy ich ze sobą do innego świata, po naszej śmierci. Nie chcemy bogactwa. Pragniemy pokoju i miłości.

Czerwona Chmura [Makhpiya Luta]

koniec XIX wieku, Wódz Siuksów

Z indiańskiego stosunku do życia wypływa wspaniała wolność, intensywna i pochłaniająca miłość do przyrody, szacunek dla życia, wzbogacająca wiara w Najwyższą Moc i w zasady prawdy, uczciwości, szczodrości, równości i braterstwa, będące podstawą relacji między ludźmi na Ziemi.

Luther Stojący Niedźwiedź

1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala 

Rozmowy nigdy nie zaczynano od razu. Nikt pospiesznie nie zadawał pytań, bez względu na to jak były ważne, nikt nie zmuszał do odpowiedzi. Przerwa dająca czas myślom była uprzejmym sposobem rozpoczynania i prowadzenia rozmowy. Milczenie było znaczące dla Lakota i dawanie przestrzeni milczenia dla mówcy i jego własna chwila milczenia przed rozpoczęciem mowy były praktykowaniem prawdziwej uprzejmości i szacunku dla zasady, że myśl przychodzi przed słowem.

Luther Stojący Niedźwiedź

1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala 

Kiedy byłem dzieckiem moja matka opowiadała mi legendy o naszym plemieniu, uczyła mnie o Słońcu i niebie, księżycu i gwiazdach, chmurach i burzach. Ona również nauczyła mnie klękać i modlić się o siłę, zdrowie, mądrość i ochronę. My nigdy nie modliliśmy się przeciwko jakiejś osobie, ale jeśli musieliśmy wystąpić przeciwko komuś, musieliśmy wtedy liczyć się z możliwością zemsty. Nauczono nas, że Wielki Duch nie dba o małe kłótnie między ludźmi.

Geronimo [Goyathlay]

1829-1909, Wódz Apaczów Chiricahua 

Indiańskie nazwy miesięcy - Lakotowie

Styczeń (księżyc trudnej zimy) wioteh^ikawi 
Luty (księżyc strzelających drzew) cannapopawi 
Marzec (księżyc śnieżnej ślepoty) istawicaniyanwi 
Kwiecień (księżyc młodej trawy) pejitowi 
Maj (księżyc zielonych liści) canwapetowi 
Czerwiec (księżyc czerwcowych jagód) wipazunkawastewi 
Lipiec (księżyc czerwonych wiśni) canpasawi 
Sierpień (księżyc dojrzewania) wasutonwi 
Wrzesień (księżyc kolorowych liści) canwapeg'iwi 
Październik (księżyc spadających liści) canwapekasnawi 
Listopad (księżyc zaczynającej się zimy) waniyetuwi 
Grudzień (księżyc środka zimy) wanicokanwi

Deszczu szum

Deszczu szum
w oczach łzy.
Zginą brat,
zginą syn.


Deszczu szum
w oczach łzy.
Zginą wódz,
zginęli co z nim  szli.


Deszczu szum
w oczach łzy.
Zabił ich lód,
co szedł zza morz wód.


Deszczu szum
w oczach łzy.
Plemienia smutek,
za którym zamkną się rezerwatu mur.


Deszczu szum
w oczach łzy.
Zginęła wolność,
zginęły ich sny.


Deszczu szum
w oczach łzy
Zabił je wróg,
co szedł zza morz wód.

Tribute to the Native Americans

najpiękniejsze indiańskie cytaty

Indianin należy do Ziemi, czy mieszka w lasach, na równinach, w pueblach czy na wzgórzach. Jest nieodłączną częścią krajobrazu, ponieważ siła, która ukształtowała kontynent dopasowała człowieka do jego otoczenia. Wyrósł on tak naturalnie jak dziki słonecznik i przynależy do Ziemi podobnie jak bizon...

Luther Stojący Niedźwiedź
1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala

Zauważyłeś, że wszystko co Indianin tworzy jest zamknięte w formie kręgu, ponieważ Siła Świata zawsze działa cyklicznie i wszystko dąży do bycia okrągłym...
Niebo jest okrągłe i słyszałem, że Ziemia jest okrągła jak piłka i wszystkie gwiazdy. Wiatr w swych najsilniejszych porywach wiruje. Ptaki budują gniazda w kształcie kręgów, bo ich religia jest jak nasza...
Nawet pory roku tworzą powtarzający się cykl zmian. Życie człowieka jest cyklem od dzieciństwa do dzieciństwa, i tak jest ze wszystkim czym porusza Siła Świata.

Czarny Łoś
1863-1950, Szaman Siuksów Oglala

Mam nadzieję, że Wielki Ojciec, który spogląda na nas z góry udziela wszystkim naszym plemionom błogosławieństwa, abyśmy mogli iść naprzód w spokoju i żyć w pokoju przez wszystkie nasze dni; i że On zatroszczy się o nasze dzieci jak o swoje własne, że jego dziećmi będą wszystkie plemiona, że wszyscy podamy sobie ręce ponad wielką równiną, aby na zawsze żyć w pokoju.

Czerwona Chmura [Makhpiya - Luta]
Wódz Siuksów Oglala

Wszystko na świecie ma swój cel, dla każdej choroby istnieje ziele, które je leczy i każdy człowiek ma misję do spełnienia. To jest indiańska teoria życia.

Opłakujący Gołąb [Christine Quintasket]
1888 - 1936, Salish

Od Wakan Tanka, Wielkiej Tajemnicy przychodzi wszelka moc. To od Wakan Tanka pochodzi mądrość i moc uzdrawiająca szamana. Człowiek wie, że wszystkie rośliny lecznicze są podarowane przez Wakan Tanka, dlatego są święte. Tak samo święty jest bizon, ponieważ jest również darem od Wakan Tanka.

Płaskie Żelazo [Maza Blaska]
koniec XIX wieku, Wódz Siuksów Oglala

indiańskie nazwy miesięcy - LAKOTOWIE

Styczeń (księżyc trudnej zimy) wioteh^ikawi 
Luty (księżyc strzelających drzew) cannapopawi 
Marzec (księżyc śnieżnej ślepoty) istawicaniyanwi 
Kwiecień (księżyc młodej trawy) pejitowi 
Maj (księżyc zielonych liści) canwapetowi 
Czerwiec (księżyc czerwcowych jagód) wipazunkawastewi 
Lipiec (księżyc czerwonych wiśni) canpasawi 
Sierpień (księżyc dojrzewania) wasutonwi 
Wrzesień (księżyc kolorowych liści) canwapeg'iwi 
Październik (księżyc spadających liści) canwapekasnawi 
Listopad (księżyc zaczynającej się zimy) waniyetuwi 
Grudzień (księżyc środka zimy) wanicokanwi

plastikowy

Plastikowy świat
plastikowe sny
plastikowy w ustach wody smak
plastikowi ludzie
a pośród nich ja
tak nietrwała i słaba
tak ulotna jak pył
tak słona jak łza
której nie chce nikt

Ananau - Indianie -Native American

indiańskie dzieci

ta jest słodziutka ;)

taniec w kulturze indiańskiej

Indianie prawie nigdy nie tanczyli dla rozrywki. Wspólne tańce
mężczyzn i kobiet, chocia nie były im całkowicie nie znane, nie stanowiły jakiejś.
charakterystycznej formy zabawy. Taniec był dla Indian rytuałem zwiazanym z
wieloma obrzedami oraz uroczystosciami religijnymi i większość ich tanców miała
ścisłe okreslony cel. Tak wiec Indianin tancem wyra ał do bóstw prośbę o deszcz
(„Taniec We a” Indian Hopi), tańczył na cześć sianego ziarna i tańcem czcił
zbiory, przed łowami tańcem przyzywał zwierzynę (taniec „Przybadz bizonie”),
odbywał tance wojenne przed wyruszeniem na wyprawę, która wieńczył „Taniec
Skalpu”, tańcem wyrażał wdziecznosc za doznane łaski („Taniec Słonca” (Indian
równin), tancem zwalczał złe duchy powodujace choroby („Wielki Taniec
Uleczajacy” Wschodnich plemion lesnych), tancem czcił swe bóstwa: słonce,
księżyc, planety, wiatr, deszcz, grzmot, błyskawice i różne zwierzęta, bowiem we
wszystkich przejawach życia na Ziemi upatrywał obecnosc i działanie
nadprzyrodzonych mocy.
Tance podczas ważnych ceremonii religijnych były wielkimi widowiskami
dla ogółu i pod pewnymi względami przypominały przedstawienia teatralne, ale
forma ich odprawiania była dość statyczna. Natomiast inne tance, a zwłaszcza
wojenne i stowarzyszeń żołnierskich, zawierały wiele ekspresji.

Frag "Orle pióra"

INDIAŃSKIE INSTRUMENTY MUZYCZNE

Indianie Ameryki Północnej znali zaledwie kilka instrumentów
muzycznych. Były to: piszczałka, czy te flecik, u ywany przewa nie przez
me czyzn przy flirtach; kilka rodzajów swistawek, wykonywanych z kosci
skrzydłowej ptaków, które przewa nie były u ywane przez wojowników do
wydawania rozkazów; grzechotki, słu ace równie do obrzedów szamanskich; dwa
rodzaje bebnów: jeden zbli ony wygladem do naszych, wydra ony, na stojaku i
rozwidlonych kijach, drugi bardziej płaski, reczny, podobny do tamburynu,
obciagniety skóra tylko z jednej strony – u ywany przez szamanów,
stowarzyszenia wojskowe, społeczne i kobiece. Podczas tanców i obrzedów
wszystkim piesniom akompaniowała gra na bebnach i grzechotkach.

"ZŁOTO GÓR CZARNYCH TOM I"

sand creek i biała antylopa

29 listopada 2011

♥ 

147 rocznica masakry nad sand creek

♥ 

1864 -2011

chwała ofiarom masakry

♥ 

147 rocznica śmierci białej antylopy

♥ 

1864-2011

chwała jego pamięci

WANBLI

Na niebie wanbli kołuje,

szeptam cicho doń.
Ten szept ma moc jak krzyk.
Niesie go wanbli,
tam gdzie z białych nie był nikt.
Niesie go wanbli,
gdzie indiańska na wieki ziemia jest.
Niesie go wanbli,
gdzie nadzieja w sercach jest

143 ROCZNICA ŚMIERCI CZARNEGO KOTŁA

27 LISTOPADA 2011

♥ 

143 ROCZNICA ŚMIERCI CZARNEGO KOTŁA

♥ 

1868-2011

CHWAŁA JEGO PAMIĘCI

Indianer Musik mit Gesang und Trommeln - Indianischer Gesang - Indianisc...

NATIVE AMERICAN INDIAN FLUTE AND SHAMANIC DRUMS ~ RELAXATION

INDIAŃSKA KOŁYSKA

Indianska kołyska (po angielsku cradleboard) u ró nych plemion
posiadała inne kształty. Najbardziej typowa składała sie z dwóch odpowiednio
długich, płaskich deseczek, zło onych w kształcie litery V, połaczonych
poprzeczkami. Do tej drewnianej ramy przymocowywano skórzany pokrowiec,
sznurowany od dołu a do otworu pozostawionego na twarz dziecka. „Kołyska”
mogła byc noszona przez matke na plecach, mo na było umocowac ja na włókach,
zawiesic na konskim siodle lub gałezi i oprzec o drzewo, u Indian prerii kołyska
pierwotnie słu yła jedynie do przenoszenia dziecka podczas wedrówki, lecz na
przykład u Indian Salish na Północno – Zachodnim Wybrze u pełniła role kołyski
w naszym pełnym pojeciu tego słowa.
"ZŁOTO GÓR CZARNYCH"

TANIEC SŁOŃCA

„Taniec Słonca” (Sun Dunce) był charakterystyczna dla Indian
prerii uroczystoscia religijna, gromadzaca w jednym miejscu raz na rok,
przewa nie w połowie lata, całe plemie. Około dwudziestu plemion prerii
dokonywało tego obrzedu, a nie spotykano go tylko u Paunisów, Wichite i Omaha
oraz u kilku południowych plemion z rodziny Sju. Szczególnie du a wage do
obrzedów „Tanca Słonca” przywiazywali Dakotowie, Szejenowie i Arapahowie.
Cała uroczystosc obejmowała czterodniowe przygotowania i cztery dni tanców ku
czci Słonca. Uroczystosci towarzyszyły uczty, modlitwy i piesni cierpienia, a sam
„Taniec Słonca” stanowił punkt kulminacyjny, podczas którego młodziency byli
poddawani próbom mestwa połaczonym z samotortura. Wielu Indian uczestniczyło
w obrzedach „Tanca Słonca” dla wypełnienia slubowan zło onych w zamian za
pomoc otrzymana od sił nadnaturalnych. Podczas tanców, doprowadzajacych
nieraz do stanów ekstazy, tancerze czasem doznawali wizji. Ze wzgledu na
samotortury i wizje, rzad USA w 1904 r. zakazał odprawiania „Tanca Słonca” i
zakaz ten został zniesiony dopiero w 1935 r.

INDIAŃSKIE NAZWY MIESIĘCY - CZEJENOWIE

styczeń (Księżyc Obręczy) - Hohtseeše'he 
luty (Księżyc Dużej Obręczy) - Ma'xęhohtseeše'he 
marzec – Księżyc Wysuszający Ponoma'a'ęhaseneeše'he ? 
kwiecień (Księżyc Liścia) - Vehpotseeše'he 
maj (Księżyc Wiosny) - Matse'omeeše'he 
czerwiec (Księżyc Sadzenia Roślin) - Enano'eeše'he 
lipiec (Księżyc Lata) - Meaneeše'he 
sierpień (Księżyc Zbiorów) - Oeneneeše'he 
wrzesień (Księżyc Jesieni) - Tonoeveeše'he 
październik –Księżyc przyciągający twarz Se'enehe ?? 
listopad (Księżyc Twardej Twarzy) - He'koneneeše'he 
grudzień (Księżyc Dużej Twardej Twarzy) - Ma'xęhe'koneneeše'he 


INDIANIE.INFO

JESTEM

Nie jestem wojownikiem,
ani nawet jego włócznią,
co celnie razi wroga;
orlim piórem we włosach,
symbolem odwagi;
słowem prawdy
w jego ustach.

Jestem pyłem,
szarością,
nocy ciemnością,
łzą cicho płynącą,
urwaną wiersza zwrotką.

Jestem
wam ofiarowaną miłością

OBRÓBKA METALI PRZEZ INDIAN

4000 lub 3000 lat temu w zachodniej czesci Wielkich Jezior - od
północnego Illinois do Jeziora Górnego, gdzie miedz. wystepuje w stanie
rodzimym, Indianie zaczeli kuc, szlifowac i kształtowac kawałki surowej miedzi.
Wyrabiali z niej ozdoby, groty do strzał, no e, szydła, dłuta i siekiery. Poznali
tak e proces hartowania i byli pierwszymi obróbkarzami metalu w Ameryce, a
mo e i na swiecie. Rozwineli w Ameryce Północnej okres zwany Old Copper
Culture (Kultura starej miedzi). Pózniej obróbka miedzi została zaniechana i
tylko niektóre grupy Indian nadal wytwarzały z niej no e, małe szydła i ozdoby a
do czasów historycznych w Ameryce.

MOKASYNY

Słowo mokasyn pochodzi od algonkinskiego Mockasin lub
Mawhcasum. Z wyjatkiem niektórych Indian znad granicy meksykanskiej, z
południowych równin i północno - wschodniego wybrze a, gdzie przewa nie
chodzono boso, Indianie w pozostałych regionach Ameryki Północnej u ywali
mokasynów. Istniały dwa podstawowe rodzaje mokasynów: l. o twardej zelówce
z niewyprawionej skóry i przyszywanej do niej miekkiej cholewce - noszone na
równinach i południowym zachodzie, gdzie sztywny spód chronił stopy przed
twarda, spalona przez słonce ziemia, kamykami i kaktusami; 2. wykrojone całe z
jednego kawałka miekkiej skóry, a wiec o elastycznej podeszwie, posiadajace szwy
na podbiciu i piecie - noszone przez Indian lesnych i dostosowane do chodzenia
po miekkim podszyciu, zwalonych pniach drzew, sliskich głazach i do jazdy w
kanu. Niektórzy Indianie przyszywali do piety mokasyna cie ki fredzel, który
wlokac sie po ziemi zacierał slady podczas marszu. Biali kolonisci szybko
przyswoili sobie indianskie mokasyny, doskonale dostosowane do własciwosci
terenu, poniewa cie kie, europejskie obuwie po przemoczeniu w dzien nie
wysychało przez noc, a po kilkakrotnym przemoczeniu i suszeniu pekało.
Mokasyny stanowiły pierwsza czesc odzie y indianskiej przejeta przez
Europejczyków i zarazem ostatnia czesc pierwotnego indianskiego stroju,
zarzucona przez Indian na rzecz zwyczajów europejskich.

"ZŁOTO GÓR CZARNYCH TOM I"

ZWYCZAJE POGRZEBOWE I ŻAŁOBNE INDIAN

W wielu plemionach Indian północnoamerykanskich krewni zmarłego
podczas obrzedów pogrzebowych przywdziewali najskromniejsze odzienie,
malowali twarze na czarno, okaleczali swe rece i nogi, a czesto obcinali sobie
kawałek palca (do pierwszego stawu) i spiewali piesni smierci. U Dakotów wdowy
na znak ałoby przez pewien czas chodziły obna one do pasa, z gołymi piersiami.

Zwyczaj, i zmarłego nie nale y wynosic z domu przez normalny otwór
drzwiowy istniał wsród wielu plemion Krainy Lasów (Czipewejowie, Menomini,
Saulteaux), jak i wsród ró nych plemion Wielkich Równin, a tak e wsród
Eskimosów na Grenlandii i u Laponczyków. Wierzyli oni, e wyniesienie zmarłego
przez normalne drzwi powodowało rychła smierc jednego z domowników. Aby
tego uniknac robiono specjalny otwór w .scianie, przez który zmarłego wynoszono
z domu.

FRAG "ZŁOTO GÓR CZARNYCH ORLE PIÓRA"

nazewnictwo wewnątrzrodzinne wśród Indian

Wiekszosc Indian nazywała ojca oraz jego braci i braci matki tym
samym słowem „ojciec”, dokładnie jednak odró niajac „ojców” - braci ojca, od
„ojców” - braci matki. Odpowiednio matke i jej siostry oraz siostry ojca zwali
jednakowo „matka”, lecz odró niali prawdziwa matke i jej siostry od sióstr
(matek) ze strony ojca. Dzieci - braci i sióstr ojca oraz dzieci - sióstr i braci matki
zwały sie miedzy soba „bracmi” i „siostrami”.

kalendarz

kalendarze indiańskie na 2012 rok
galeria ->; kalendarze indiańskie

INDIAŃSKIE NAZWY MIESIĘCY

SZOSZONI

Styczeń - Księżyc Płatków Śniegu - bo sjidi mi ha 
Luty - Księżyc, w Którym Kojot Ma Dziecko - ija duxru wa mi ha 
Marzec - Księżyc w Którym Wszystko Staje Się Zielone - bwi k makandi mi ha bi ma du ruwa       wa no an mi 
Kwiecień - Księżyc, w Którym Górskie Owce Mają Swoje Młode - dimbi wa sopita 
Maj - Księżyc, w Którym Antylopy Mają Swoje Młode - gwa d na bi ma ndarua wa n an mi ha 
Czerwiec - Księżyc, w Którym Jelenie Mają Swoje Młode - dihi ya bi ma du nua wa no`an mi ha
Lipiec - Księżyc Żytniej Trawy - wa bi mi ha 
Sierpień - Księżyc Małego Lata - na ga ha da thun 
Wrzesień - Księżyc Kopiących w Trawie Królików- ka mu bi ma di huwa dan 
Październik - Mały Księżyc - na ga ha mi ha 
Listopad - Miesiąc Rozmnażania Się Saren - bia mi ha 
Grudzień - Bardzo Zimny Księżyc - goa mi ha 

WAMPUM

Wampum (z algonkinskiego wampompeag) przed przybyciem białych
wytwarzany był przez Indian z muszel morskich por nietych na kawałki, którym
nadawano cylindryczny kształt i przewiercano otwory, a potem nawlekano na
sznurek, jak paciorki, badz. te wytwarzano z nich pasy obrzedowe i wysoko
cenione ozdoby. Wampum było w dwóch kolorach: białym i ciemnopurpurowym.
Wartosc białego była o połowe mniejsza od ciemno purpurowego.

Wampum byłszeroko rozpowszechniony w północno - wschodnim regionie lesnym, głównie u
Algonkinów i Irokezów. Miał ró ne zastosowanie: słu ył jako heraldyczny znak
plemienia, stanowił gwarancje dotrzymania porozumien powzietych na
miedzyplemiennych naradach (delegaci wymieniali wampumy), był glejtem dla
posła zapewniajacym bezpieczenstwo, był mnemonicznym zapisem i przekazem
wydarzen, słu ył do wytwarzania ozdób, a wreszcie pełnił role pieniadza
obiegowego. Potem, gdy biali zaczeli zwozic szklane, kolorowe koraliki, Indianie
zarzucili pracochłonne, artystyczne wyrabianie wampumów z muszel morskich,
zastepujac je szklanymi.