splecione dłonie

Splecione dłonie
jak wieniec dwie.
czerwona i biała
jak światy dwa
Jak orzeł po nocy wśród skał
pragnie ku niebu wzbić się
tak pragnę być wśród was

Native American's-A Tribute to All Tribes

wojny z Indianami - wojny bobrowe

Wojny bobrowe – seria potyczek zbrojnych, jakie miały miejsce pomiędzy rokiem 1609 a 1701 w Północnej Ameryce, które toczyły się pomiędzy Irokezami, a Francuzami z Nowej Francji oraz z ich indiańskimi sprzymierzeńcami. W wojnie bobrowej strona atakującą byli Irokezi, choć Francuzi w ostatniej jej fazie próbowali przejąć inicjatywę, podejmując kilka ekspedycji na terytoria Irokezów.

Przyczyną rozpoczęcia przez Irokezów wojny było wyczerpanie się zasobów zwierzyny łownej, głównie bobrów na ich terenach łowieckich. Próbowali oni w sposób zbrojny opanować nowe tereny, zmuszając zamieszkałe na tych terenach plemiona indiańskie do dostarczenia skór lub opuszczenia terenów łowieckich. W czasie wojny bobrowej eksterminacji uległo kilka plemion indiańskich, między innymi Huronów na północy.

W starciach z Francuzami Irokezi unikali walnych bitew, stosując taktykę partyzancką i dokonując szybkich rajdów małych oddziałów na z góry opatrzone cele. Ofiarami ich ataków stawały się niewielkie osady i misje jezuickie, a często pojedyncze farmy. Sporadyczne akcje zbrojne organizowane przez regularne formacje milicji francuskiej zwykle trafiały w próżnię. Jedną z największych tego typu akcji była wyprawa 1200-osobowego oddziału milicji prowadzonego przez gubernatora generalnego Nowej Francji Daniela de Rémy, która zakończyła się zniszczeniem kilku opuszczonych wiosek i schwytaniu paru maruderów, nie osiągnąwszy żadnych celów strategicznych. Wojna Bobrowa zakończyła się w 1701 wraz z podpisaniem wieczystego pokoju pomiędzy Irokezami i Francuzami. W wyniku tego układu Irokezi zwrócili swe zainteresowania na zachód.

Wikpiedia.pl

szejenowie

Sha hi’ye - w jezyku Dakotów „Szejenowie”, sami zwali siebie Tsis
tsis’tas, co znaczyło „ludzie”. Nale eli do algonkinskiej rodziny jezykowej. W
1673 r. zamieszkiwali zachodnia czesc stanu Wisconsin i w Minnesocie, pomiedzy
rzekami Missisipi, Minnesota i Rzeka Czerwona Północna. Wypierani przez
Dakotów przeniesli sie w okolice jeziora Trayerse a potem nad rzeke Cheyenne w
Dakocie Północnej, gdzie zało yli osade, pózniej napadnieta i zniszczona przez
Czipewejów. Niedobitki Szejenów przyłaczyły sie do innych grup nad rzeka
Missouri na pograniczu Dakoty Północnej i Południowej. Tam w coraz wiekszym
stopniu przystosowywali sie do wedrownego, łowieckiego życia i w koncu
porzucili uprawe ziemi, przenoszac sie w kierunku Gór Czarnych, a na poczatku
XIX w. w okolice zródeł rzeki Platte.
W 1832 r. biali zbudowali Fort Bent w górnym biegu rzeki Arkansas.

flaga szejenów północnych

Znaczna czesc Szejenów osiadła w jego okolicy, a reszta nadal wedrowała wokół
zródeł Północnej Platte i rzeki Yellowstone. Dokonany w ten sposób podział
Szejenów na Północnych i Południowych został usankcjonowany w 1851 r. przez
traktat podpisany w Forcie Laramie.
Szejenowie Północni znad Arkansas a do 1840 r. toczyli walki z Kiowami,
a pózniej wspólnie z nimi wystepowali przeciwko innym plemionom i białym. W
1849 r. poniesli dotkliwe straty spowodowane epidemia cholery, a w latach 1860
– 78 w wojnach z białymi. Szejenowie Południowi przewodzili rewolucji w latach
1874 – 75, podczas gdy Północni wspólnie z Dakotami brali udział w pogromie
Custera. Ostatecznie Północni otrzymali rezerwat w Montanie, a Południowi w
obecnej Oklahomie w 1867 r. lecz zmuszono ich do osiedlenia sie tam dopiero po
generalnym poddaniu sie w 1875 r. W latach 1901 – 1902 ziemie Szejenów
Południowych zostały dane im w posiadanie. W 1780 r. Szejenowie łacznie z
Sutaio liczyli 3500 głów, a w 1937 r. Szejenowie Południowi i Północni łacznie z
Arapaho liczyli 4397 głów.


"Przekleństwo Złota"

indiańskie nazwy miesięcy - cree

Styczeń – Gishpapiwatekimumpizun czyli Kiedy Starzy Towarzysze Rozwijają Kity. 
Luty – Cepizun, czyli Stary Miesiąc. 
Marzec – Migisupizum, czyli Miesiąc Orła 
Kwiecień – Kiskipizun, czyli Miesiąc Szarej Gęsi 
maj – Aligipizun, czyli Miesiąc Żaby 
Czerwiec– Sagipukawipizun, czyli Miesiąc Kiedy Liście Odchodzą 
Lipiec – Opaskwuwipizun, czyli Księżyc Kiedy Kaczki Zaczynają Linieć 
Sierpień - Opunhopizun, czyli Księżyc, Kiedy Młode Kaczki Zaczynają Latać. 
wrzesień – Weweopizun, Miesiąc Śnieżnej Gęsi 
Październik – Opinahamowipizun, czyli Księżyc Kiedy Ptaki Fruną Na Południe 
Listopad – Kaskatinopizun, czyli Księżyc Kiedy Rzeki Zaczynają Zamarzać 
Grudzień – Papiwatiginashispizun, czyli Kiedy Młodzi Towarzysze Rozwijają Kity. 

MOTYLE

Piękne myśli,
piękne chwile 
są ulotne jak motyle.
Łapmy je gdy blisko są,
gdy siądą na naszą
szarą dłoń.

Szczęśliwego Nowego Roku

WSZYSTKIM INDIANISTOM I ODWIEDZAJĄCYM MOJEGO BLOGA

Z OKAZJI NOWEGO 2012 ROKU

ŻYCZĘ;

DUŻO ZDROWIA, SZCZĘŚCIA, POMYŚLNOŚCI.

SPEŁNIENIA MARZEŃ

I ROZWIJANIA PASJI INDIANISTYCZNEJ.
NIECH LOS ZAWSZE AM SPRZYJA
 A ŚCIEŻKI WASZEGO ŻYCIA  NIECH BĘDĄ PROSTYMI.

  

                                                                                                           SHANIA

"WOUNDED KNEE.... PAMIĘTAMY!"

Jest 30 grudnia 1890r. Dzień po …Sztywne zwłoki walające się po polu w agencji Pine Pidge przykrywane są padającym śniegiem. Wiatr tępo wyjąc hula po zamarzniętych ciałach Indian Minniconjou Sioux grupy Wielkiej Stopy…

Katyń, Drezno, Hiroszima, Ypres … Każdy naród ma swoje miejsca – symbole stanowiące o ważnych dziejach w swojej historii. Upamiętniają tragedie, przełomowe wydarzenia. Są miejscami legendarnymi.

 

Takie miejsca mają też współcześni Indianie. Jest to Wounded Knee, mała osada (?) nad strumieniem o tej samej nazwie, położone w rezerwacie Dakotów, zwanych popularnie Siouxami.

 

W tym miejscu 29 grudnia 1890r. jeden z amerykańskich pułków rozstrzelał prawie 300 Indian, biorących udział w Tańcu Ducha, który – według ich wierzeń – miał przywrócić stare czasy. Czyli bez Białych.

 

Incydent w Wounded Knee przez długie lata był nazywany „bitwą”, jednak ostrzał grupy – w przeważającej mierze ludzi starych, dzieci, kobiet – bezbronnych Indian nie zasługuje na inne określenie jak „masakra”.

 

Było to jedno z ostatnich ważkich wydarzeń kończących kilkusetletnie wojny USA z Indianami, zamkniętymi w rezerwatach. Mimo toczonych gdzieniegdzie potyczek, masakra w Pine Ridge ostatecznie pogrzebała indiańskie marzenia o wolności. Zakończyła się epoka tzw. podboju tzw. Dzikiego Zachodu.

 

Wounded Knee jako symbol zaistniał ponownie w 1973r. na fali kształtującej się filozofii Red Power – odrodzenia politycznego i kulturowego współczesnych Indian. Działacze radykalnego Ruchu Indian Amerykańskich (AIM – American Indian Movement) zajęli tamtejszy kościółek ogłaszając sprzeciw wobec bandyckiej ich zdaniem polityce rządu USA względem Indian i ogłaszając odrodzenie indiańskiego samorządu.

 

Tak oto Wounded Knee, początkowo związane z historią Lakotów, stało się się symbolem całej odradzającej się Ameryki Indiańskiej. Oficjalne logo AIM – symboliczna twarz Indianina z piórami we włosach, utworzone z dłoni z ułożonymi w literę V palcami – zawiera hasło: Remember Wounded Knee.

 

 Istotnie, pamięć o Wounded Knee – stawianego obok takich wydarzeń i miejsc, jak m.in. Sand Creek 1864 (masakra Czejenów i Arapahów), Little Big Horn 1876 (wygrana Siouxów nad Amerykanami), Szlak Łez 1830 (wypędzenie Seminolów i Czirokezów ze swoich ojczystych stron) – to część historii współczesnych Indian.

 

To część tożsamości Indian, walczących współcześnie o kulturowe i polityczne (samorządowe) odrodzenie. Na ideę Wounded Knee powołują się przywódcy wszystkich współczesnych wydarzeń indiańskich – okupacji Alcatraz z 1969r., Szlaku Złamanych Traktatów z 1972r., Najdłuższego Marszu z 1978r. i jego kontynuacji – Najdłuższego Marszu II z 2008r., powołania „niezależnego państwa Lakotah” w 2008r.

 

Wounded Knee to część aktualnej świadomości indiańskiej szukającej cały czas swojego miejsca we współczesnym świecie.

 

Polski ruch indianistyczny również kultywuje pamięć o Wounded Knee – jako miejscu masakry, ale i jako symbolu odradzającej się Ameryki Indiańskiej – To ważne spoiwo myślenia o ludzkich tragediach, ale i współczesnych dążeniach, pragnieniach i marzeniach.

 

Wounded Knee … Pamiętamy!

Oficjalne logo American Indian Movement (AIM)

http://kmaczkowski.salon24.pl/146928,wounded-knee-pamietamy

121 ROCZNICA WOUNDED KNEE

 29 GRUDNIA 2011

121 ROCZNICA MASAKRY NAD WOUNDED KNEE

1890-2011

CHWAŁA ICH PAMIĘCI

121 ROCZNICA ŚMIERCI WIELKIEJ STOPY

1890-2011 

CHWAŁA JEGO PAMIĘCI

Wounded Knee- wiersz

Spokojni i cisi
z czołem schylonym
ku ziemi straconej.
Lecz i tu sięgnęła
ręka nienawistna,
 spocząć nie dała.
Życie niewinnym odebrała.
Dumą fałszywą się upajając.
A krew przelana
o pomstę wołała,
woła i będzie wołała.

Najpiękniejsze indiańskie cytaty 4

Stare indiańskie nauki mówią, że złą jest rzeczą wydzierać ze swego miejsca na Ziemi coś, co mogłoby tam rosnąć. Roślina może być ścięta, ale nie wyrwana z korzeniami. Drzewa i trawy mają dusze. Kiedy jakiś dobry Indianin niszczy roślinę, czyni to ze smutkiem i z prośbą o wybaczenie, gdyż czyni to z konieczności.

Drewniana Noga
koniec XIX wieku, Cheyenne

Kiedy człowiek stworzy coś, co jest podziwiane przez wszystkich, mówimy, że jest to cudowne, ale kiedy obserwujemy zmianę dnia w noc, Słońce, Księżyc, gwiazdy na niebie i zmieniające się pory roku na Ziemi, a także dojrzewające owoce, musimy sobie uświadomić, że jest to wynikiem pracy kogoś, kto posiada większą moc niż człowiek.

Ścigany przez Niedźwiedzia
1843-1925, Siuks Santee-Yanktonai

Ziemia jest Matką wszystkich ludzi i wszyscy ludzie powinni mieć te same do niej prawa. W równym stopniu możesz spodziewać się, że rzeki zostaną zawrócone w swym biegu, jak i tego, że każdy człowiek, który urodził się wolny będzie zadowolony kiedy zostanie pozbawiony tej wolności i prawa pójścia tam, gdzie chce.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

Głos Wielkiego Ducha jest słyszalny w świergotaniu ptaków, szumie wód i słodkim oddechu kwiatów. Jeśli jest to poganizm, to jestem poganką.

Gertrude Simmons Bonnin [Zitkala - Sa]
Siuks Dakota

Ziemia i ja sam jesteśmy jednym umysłem. Miara Ziemi i miara naszych ciał są tym samym.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

indiańskie nazwy miesięcy - Cherokee

styczeń  Unolvtana (Zimny Księżyc).
luty  Kagali (Kościsty Księżyc)
marzec Anvhyi (Księżyc Poziomek)
kwiecień  Kawohni (Księżyc Kwitnienia) 
maj Ansgvti (Księżyc Sadzenia)
czerwiec  Dehaluyi (Księżyc Zielonej Kukurydzy)
lipiec  Kuyegwona (Księżyc Dojrzałej Kukurydzy)
sierpień  Galohni (Księżyc Wysychania )
wrzesień  Dulisdi (Księżyc Orzechów)
październik  Duninhdi (Księżyc Zbiorów)
listopad  Nvdadegwa (Księżyc Handlu)
grudzień Vskihyi (Księżyc Śniegu)

38 z minesoty

 26 GRUDNIA 2011

149 rocznica powieszenia 38 powstańców z Minnesoty

1862-2011

CHWAŁA ICH PAMIĘCI

bohaterowie z Minnesoty

Bohaterowie z Minnesoty,
woła Was Matka,
ziemia Wasza,
która z bólem krew Waszą,
w łonie swym kryła.
Wzywa was, powstańcie!
Zstąpcie na ziemię, okryci w chwały świetliste promienie.
Niech krew Wasza zostanie pomszczona,
a Matka z niewoli wyzwolona.
Niech zemsty dłoń ukarze sprawiedliwie.
Bohaterowie z Minnesoty

Medicin for mother earth

Boże Narodzenie Indian

Kanadyjscy Indianie czekają na Boże Narodzenie, mają choinki w domach i śpiewają kolędy – opowiada oblat, ojciec Wiesław Nazaruk, który 13 lat spędził wśród Indian Kri i Siuksów.

 Perry McKenna / CC 2.0

O. Nazaruk podkreśla, że większość kanadyjskich Indian jest katolikami. Zresztą w tym roku odbyły się uroczystości z okazji 400-lecia chrztu pierwszych Indian z plemienia Mikmaków w Nowej Szkocji. O. Nazaruk opowiada, że Indianie nie obchodzą Wigilii.

– Spotykają się w pierwszy dzień Bożego Narodzenia na wspólnym świątecznym posiłku. Każdy przynosi jedzenie, napoje i wszyscy śpiewają kolędy. Wszystko odbywa się po Mszy świętej – opowiada oblat. Dodaje, że brakuje misjonarzy, nie wszystkie wspólnoty mogą w święta gościć księży. Zastępują ich liderzy świeccy, którzy prowadzą liturgię słowa. Żłóbek jest budowany przez samych Indian. – Oczywiście mały Jezus i pozostałe postacie przedstawione są jako Indianie. Nawet Trzech Króli to trzej wielcy wodzowie – poinformował misjonarz.

O. Nazaruk spędził wśród kanadyjskich Indian 13 lat. Z radością wspomina spotkania nad Jeziorem św. Anny. Każdego roku pielgrzymują tam Indianie. Pierwszą pielgrzymkę do tego miejsca zorganizowali oblaci 109 lat temu, kiedy zorientowali się, że to jezioro ma szczególne znaczenie dla Indian. Oni nazywali je Jeziorem Wielkiego Ducha i tu składali ofiary z mięsa i tytoniu, aby ubłagać opiekę Wielkiego Ducha nad rodzinami oraz otrzymać siłę przeciw złym duchom. - Od tamtego czasu dwie drogi, ta indiańska i ta europejska, złączyły się i dzisiaj osoba Jezusa Chrystusa jest natchnieniem i siłą zarówno dla jednych jak i drugich – podkreślił o. Nazaruk.

Dodał, że nabożeństwo do Św. Anny jest bardzo popularne wśród Indian. – Pasuje ono do ich kultury, która jest oparta na kobiecie. To ona jest w centrum życia rodzinnego. Siłę kobiety upatruje się w tym, że to ona rodzi życie i wychowuje nowe pokolenia. Ona jest symbolem nowego życia – opowiedział misjonarz, który był gościem Radia Plus Radom.

http://religie.wiara.pl/doc/698129.Boze-Narodzenie-kanadyjskich-Indian

ŻYCZENIA

WSZYSTKIM INDIANISTOM I ODWIEDZAJĄCYM MÓJ BLOG SKŁADAM NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA Z OKAZJI ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA.

Najpiękniejsze indiańskie cytaty 3

Kiedy biały człowiek będzie traktował Indianina tak jak traktuje swoich braci, wtedy nie będzie wojen. Wszyscy będziemy równi - będziemy braćmi mającymi tę samą matkę i ojca, z jednym niebem ponad nami i jednym krajem wokół nas i jedynym rządem dla nas wszystkich.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

Zarys kamienia jest okrągły, nie ma końca i początku; podobnie moc kamienia jest nieskończona. Kamień jest doskonały w swym rodzaju i jest wytworem natury, nie został ukształtowany przez żadne sztuczne siły. Nie jest piękny, ale jego struktura jest solidna, jak solidny jest dom, w którym można bezpiecznie żyć.

Ścigany przez Niedźwiedzia
1843-1915, Siuks Santee-Yanktonai

Ziemia, którą widzisz nie jest zwykłą ziemią - jest pyłem krwi, ciałem i kośćmi naszych przodków... Musisz kopać głęboko pod powierzchnią, aby odnaleźć jej naturę. Ziemia, taka jaka jest, jest moją krwią i moją śmiercią; jest poświęcona.

Shes-his
koniec XIX wieku, Reno Crow

Zaobserwowałem, że wszyscy ludzie mają jakieś ulubione zwierzę, drzewo, roślinę lub miejsce na Ziemi. Jeśli człowiek zwracałby większą uwagę na swoje upodobania i poszukiwał tego co jest najlepsze do zrobienia, by przybliżyć się ku temu co lubi, miałby swoje marzenia, które oczyściłyby jego życie. Niech człowiek zdecyduje, które zwierzę jest mu bliskie i poznaje je, ucząc się jego niewinności. Niech człowiek nauczy się rozumieć jego głos i ruchy. Zwierzęta chcą skomunikować się z człowiekiem, ale Wakan Tanka sprawił, aby nie czyniły tego tak bezpośrednio - to człowiek musi odegrać większą rolę w tym kontakcie i zrozumieniu.

Odważny Bizon
koniec XIX wieku, szaman z plemienia Siuks Teton

Kiedy miałem dziesięć lat zabrał mnie ze sobą, aby popilnować konie na prerii. Napoiliśmy stado i około południa wróciliśmy do domu na obiad... Kiedy usiedliśmy mój ojciec powiedział: Te konie są podobnymi Bogu, tajemniczymi istotami.

Wódz Wilk
koniec XIX wieku

indiańskie nazwy miesięcy - hopi

styczeń - Paamuya (Wesoły Księżyc) 
luty - Powamuya (Księżyc Oczyszczenia) 
marzec - Osomuyaw (Księżyc Szepczącego Wiatru) 
kwiecień – Kwiyamuyaw (Księżyc Porywów Wiatru) 
maj - Hakitonmuyaw (Księżyc Oczekiwania) 
czerwiec - Wukouyis (Księżyc Najważniejszego Sadzenia) 
lipiec - Kelmuya (Uciekający Gwałtownie Księżyc) 
sierpień - Paamuya (Wesoły Księżyc) 
wrzesień – Nasanmuyaw (Księżyc Pełen Zbiorów) 
październik - Angaqmuyaw (Księżyc Długich Włosów) 
listopad - Kelmuya (Uciekający Gwałtownie Księżyc) 
grudzień – Kyaamuya (Księżyc Poważania)

wiersz

Światło gwiazd,
księżyca blask,
cicha noc,
ciepły koc.
Za morzem życia wy,
wolności waszej marzenia,
przeszłości waszej sny.
Cicha noc,
światła gwiazd,
księżyca blask.
ON jeden mój,
on jeden wasz.
Nocy syn,
marzeń straż,
powiernik nasz.