Modlitwa Indian Nawajo

Dom uczyniony z zorzy.
Dom z wieczornego światła.
Dom z ciemnej chmury.
Dom z męskiego deszczu.
Dom z ciemnej mgły.
Dom z żeńskiego deszczu.
Dom z pyłku kwiatów.
Dom z pasikoników.
Ciemna chmura stoi u drzwi.
Szlak za nimi jest ciemnym niebem!
Zygzak błyskawicy wysoko nad nim!
O męskie bóstwo!
Twoją składam daninę.
Oto przygotowałem tobie dym.
Odnów moje stopy.
Odnów moje nogi.
Odnów moje ciało.
Odnów mój umysł.
Jeszcze dziś zdejmij zaklęcie, uczyń to dla mnie.
Odsuń swe zaklęcie dla mnie!
Odjąłeś je, dla mnie.
Odeszło daleko.
Szczęśliwie odżywam.
Szczęśliwie ostyga moje wnętrze.
Szczęśliwie idę naprzód.
Z wnętrzem ostudzonym, obym szedł.
Już nie obolały, obym szedł.
Z rześkim umysłem, obym szedł.
Jak było dawno temu, obym szedł.
Szczęśliwie, obym szedł.
Szczęśliwie, ze szczodrymi ciemnymi chmurami, obym szedł.
Szczęśliwie, ze szczodrymi deszczami, obym szedł.
Szczęśliwie, ze szczodrymi roślinami, obym szedł.
Szczęśliwie, obym szedł.
Tak jak było dawno temu, obym szedł,
Niech będzie pięknie poza mną. 
Niech będzie pięknie pode mną. 
Niech będzie pięknie nade mną. 
Niech będzie pięknie wokoło mnie. 
W pięknie jest koniec.


http://modlitwa-modlitwy.blogspot.com/2007/12/modlitwa-wieczorna-indian-navajo.html

indiańskie nazwy miesięcy - abenaki

styczeń      Alamikos       Greetings Maker Moon
luty         Piaôdagos      księżyc gałęzi spadających w kawałkach
marze        Mozokas        Księżyc łowców łosi
kwiecień     Sogalikas      Księżyc tworzenia cukru
maj          Kikas          księżyc tworzenia pól
czerwiec     Nokahigas      Hoer Moon
lipiec       Temaskikos     Grass Cutter Moon
sierpień     Temezôwas      Cutter Moon
wrzesień     Skamonkas      księżyc zbierania kukurydzy
październik  Penibagos      księżyc spadania liści
listopad     Mzatanos       księżyc zamrażający rzeki
grudzień     Pebonkas       księżyc tworzący zimę

istnienie

Przez rzekę życia,

niesie mnie czasu prąd,

a ja sama

do celu płynę

w moim kruchym,

niestałym

jak mrówka małym

indiańskim kanu

ISTNIENIA.

kalumet

Swieta fajka pokoju, która równie stanowiła swego rodzaju glejt

nietykalnosci dla posłów, w jezyku Dakotów zwała sie wookiye cannonbanpa.

Lulki tych fajek wyrabiano z czerwonego kamienia z kamieniołomu Pipe-stone,

le acego w południowo-zachodniej czesci stanu Minnesota, na plemiennych

ziemiach Santee Dakotów. Wbrew mylnym twierdzeniom, nawet współczesnych

Indian, kamieniołom Pipestone nie jest unikatem na swiecie, pokłady czerwonego

kamienia są tak e w stanach Wisconsin, Ohio i Arizona, lecz jedynie Pipestone

jest dla Indian swietym „miejscem religijnego kultu. Kamieniołom Pipestone,

zwany Krajem Pokoju, jest traktowany przez Indian jako neutralne, święte

miejsce, na które nikomu nie wolno wnosic broni. Nawet wrogie sobie plemiona

na terenie swietego kamieniołomu zachowywały sie pokojowo.

George Catlin, amerykanski malarz i podró nik, jako pierwszy biały

dokładnie opisał kamieniołom Pipestone (lata 1830-32) i zebrał próbki

czerwonego kamienia, który potem nazwano catlinitem. W 1937 r. kamieniołom

Pipestone został zaliczony do pomników narodowych Stanów Zjednoczonych.

"Przekleństwo złota"

tytoniu u Indian

Palenie tytoniu było dla Indian ceremonia o charakterze religijnym,odprawiana przy ró żnych uroczystych okazjach. Wiązało sie z ceremoniałem ofiarnym ku czci Słońca. Dym dla Indian obydwóch Ameryk był pewna forma

wódz Indian z kalumetem (fajką pokoju)

ofiary dla mocy nadziemskich (w rodzaju koscielnych kadzideł). Obrzed palenia
tytoniu lub spalania narkotycznych kadzideł z ywicy, drewna lub pewnych lisci
oraz ceremoniały z tym zwiazane były znacznie starsze od osławionego palenia
fajek pokoju. Nawet w regionach Ameryk, gdzie nie u ywano fajek, istniały
obrzedy zwiazane z paleniem. Na przykład w Ameryce Południowej palono długie
cygaro, którego dym wdmuchiwał palacy w twarze uczestników obrzedu. Indianin
palił, gdy pragnał uzyskac dobro, zapobiec złu, otrzymac błogosławienstwo sił
nadnaturalnych dla swych poczynan, przypieczetowac zawierany pokój lub
przymierze, uzyskac ochrone przed nieprzyjacielem, sprowadzic zwierzyne na swe
tereny łowieckie czy te usmierzyc burze. Dym ofiarny miał rozjaśniać
jego umysł, napełniać mądrością.Chociaż prawdopodobnie wszystkie plemiona indianskie paliły tyton, to
jednak nie wszystkie go uprawiały. Na Wielkich Równinach tyton uprawiali Szejnowie podczas półosiadłego trybu ż ycia (do około 1802 r.), pózniej nabywali go od Arikara i białych kupców. Ciekawostka jest,  z e tytoń, jako jedyna roślinę,  uprawiały trzy nomadyczne plemiona: Czarne Stopy, Sarsi i Crow. Uprawiali tytoń: Hidatsowie, Mandanowie, Arikara, Washo, Paunisi, Ute, Nawahowie i
Zuniowie. Cree nabywali tyton od kupców i mieszali z suszonymi, startymi liśćmi niedźwiedziej jagody (mały, wiecznie zielony krzew z rodziny wrzosowatych) Komancze otrzymywali tytoń od Meksykanów.
Przeważ nie palili tylko me czyzni, chocia małe fajki były u ywane przez kobiety Czarnych Stóp i Cree, a u Paunisów palić mogły jedynie stare kobiety lekarki. U Hidatsów bez ograniczen mogli palic starsi mężczyźni natomiast młodzi wojownicy nie palili, aby zachować sprawnosc fizyczną. Uż ywanie tytoniu
podlegało ograniczeniom, a sama uprawa i obrzedowe palenie odbywały sie w myśl obowiazujacych rytuałów.

"Przekleństwo złota"

Indianie chcą przeprosin.

Geronimo ben Laden, czy Osama Apacz? Twardy orzech do zgryzienia. (fot. AP/Wikimedia Commons; fotomontaż Deser.pl)

Wódz plemienia Apaczów domaga się od prezydenta Baracka Obamy oficjalnych przeprosin za... użycie w akcji przeciwko Osamie ben Ladenowi imienia legendarnego Geronimo jako nazwy kodowej terrorysty. Indianie odczytali to jako ogromną obrazę.

Społeczność zwraca uwagę na to, że łączenie postaci Geronimo i Osamy ben Ladena utrudni nauczanie historii plemienia młodym Indianom. Ich zdaniem, może to wywoływać wśród młodzieży mieszane uczucia wobec ich legendarnego bohatera.

Jak powiedział Wódz z Fortu Sill, Jeff Houser:

Porównywanie legendarnego wojownika Apaczów do masowego mordercy i tchórzliwego terrorysty jest bolesne i obraźliwe dla wszystkich Indian.

Houser zwraca uwagę na to, że Obama został wybrany także rękami społeczności indiańskiej, i powinien zwracać uwagę na jej bohaterów, a już zwłaszcza unikać łączenia ich imion z 'największymi wrogami w historii Stanów Zjednoczonych'.

(fot. AP)

Rzecznik Białego Domu wypowiedział się już w tej sprawie, zaprzeczając, jakoby wybór 'Geronimo' jako nazwy kodowej miał stanowić obrazę dla społeczności indiańskiej. Podkreślił, że kryptonimy są przed akcją losowane, żeby przeciwnik nie mógł wychwycić informacji przekazywanych przez żołnierzy.

Na razie w żaden sposób nie uspokoiło to Apaczów - zaczęli protesty zarówno na swoich ziemiach jak i w internecie, domagają się też odpowiedzi prezydenta Baracka Obamy. Przypominają:

W przeciwieństwie do Osamy ben Ladena, Geronimo walczył z przeciwnikami wielokrotnie liczniejszymi twarzą w twarz. Jest jednym z największych symboli Indian w historii Stanów Zjednoczonych.

Cóż. Z niecierpliwością czekamy na odpowiedź Obamy. Podejrzewamy jednak, że całe zamieszanie wokół imienia legendarnego wojownika ostatecznie rozejdzie się po kościach. W końcu tak naprawdę zwany był Goyahkla - Ten, który ziewa.

http://deser.pl/deser/1,111857,9543231,Indianie_chca_przeprosin_od_Obamy__Za_ben_Ladena_.html

indiańskie nazwy miesięcy - Mohawk

Styczeń Tsothohrhko:wa (Duże Zimno)

Luty Enniska (Spóźnienie).

Marzec Ennisko:wa (Duże Spóźnienie).

Kwiecień Onerahtokha (Czas Pączkowania)

Maj Onerahtohko:wa (Czas Dużego Liścia) 

czerwiec Ohiari:ha (Czas dojrzewania) 

Lipiec  Ohiarihko:wa (Czas dużego Dojrzewania)

Sierpień Seskehko:wa (Czas Świeżości).

Wrzesień Seskhoko:wa (Czas Wielkiej Świeżości)

Październik Kentenha (Czas Niedostatku)

Listopad Kentenhko:wa (Czas Wielkiego Niedostatku)

Grudzień Tsothohrha (Czas Zimna).

Najpiękniejsze indiańskie cytaty 6

Lakota był prawdziwym naturalistą - miłośnikiem Natury. Kochał Ziemię i wszystkie rzeczy na niej i jego uczucie wzrastało z wiekiem. Starsi ludzie siadali lub kładli się na Ziemię z uczuciem, że w ten sposób byli bliżej jej matczynej siły.

Dotykanie Ziemi było dobre dla skóry i starzy ludzie lubili zdejmować mokasyny i chodzić bosymi stopami po świętej Ziemi.

Ich tipi były stawiane na Ziemi i ich ołtarze były zrobione z ziemi. Ptaki, które latały w powietrzu odpoczywały na Ziemi, która była trwałym miejscem dla wszystkich rzeczy, które na niej żyły i wzrastały. Ziemia koiła, wzmacniała, oczyszczała i uzdrawiała.

Dlatego stary Indianin wciąż siada na Ziemi... Dla niego siedzenie lub leżenie na niej umożliwiało głębsze myślenie i odczuwanie; mógł on widzieć jaśniej tajemnice życia i swoje bliskie pokrewieństwo z innymi istotami.

Luther Stojący Niedźwiedź
1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala

Prosisz mnie, bym zaorał ziemię. Czy mam wziąć nóż i rozerwać łono mojej Matki? Potem, kiedy umrę nie przyjmie mnie ona do swego łona, bym odpoczął.

Prosisz mnie, abym kopał w poszukiwaniu kamieni! Czy mam kopać pod skórą swojej Matki w poszukiwaniu jej kości? Potem, kiedy umrę nie będę mógł wejść w twoje ciało, by się odrodzić.

Prosisz mnie, aby ściąć trawę, ususzyć na siano, sprzedać je i być bogatym jak biały człowiek, ale jakże bym się ośmielił ściąć włosy mojej Matki?

Smohalla
Sokulk

Kiedy będę zbyt stary i zbyt słaby, by zaopiekować się moimi owcami i uprawiać kukurydzę, zamierzam siedzieć w domu, rzeźbić katchiny, opowiadać moim wnukom i wnuczkom historię mojego życia... Potem chcę zostać pochowany na sposób Hopi. Być może mój syn ubierze mnie w tradycyjny strój, zawiesi kilka koralików wokół mej szyi, włoży paho i trochę świętej mąki kukurydzianej w moją rękę i przymocuje turkus do moich uszu. Jeśli zechce włożyć mnie do trumny, może to także uczynić, ale musi zostawić wieko nie zamknięte, umieścić obok pożywienie i ustawić w grobie drabinę tak, abym mógł się po niej wspiąć. Będę spieszył się do mych najbliższych, ale powrócę wraz z dobrym deszczem i tańcem na plac jako Katchina, powrócę razem z moimi przodkami.

Don Talayesva
koniec XIX wieku, Wódz Klanu Słońca Hopi

splecione dłonie

Splecione dłonie
jak wieniec dwie.
czerwona i biała
jak światy dwa
Jak orzeł po nocy wśród skał
pragnie ku niebu wzbić się
tak pragnę być wśród was

Native American's-A Tribute to All Tribes

wojny z Indianami - wojny bobrowe

Wojny bobrowe – seria potyczek zbrojnych, jakie miały miejsce pomiędzy rokiem 1609 a 1701 w Północnej Ameryce, które toczyły się pomiędzy Irokezami, a Francuzami z Nowej Francji oraz z ich indiańskimi sprzymierzeńcami. W wojnie bobrowej strona atakującą byli Irokezi, choć Francuzi w ostatniej jej fazie próbowali przejąć inicjatywę, podejmując kilka ekspedycji na terytoria Irokezów.

Przyczyną rozpoczęcia przez Irokezów wojny było wyczerpanie się zasobów zwierzyny łownej, głównie bobrów na ich terenach łowieckich. Próbowali oni w sposób zbrojny opanować nowe tereny, zmuszając zamieszkałe na tych terenach plemiona indiańskie do dostarczenia skór lub opuszczenia terenów łowieckich. W czasie wojny bobrowej eksterminacji uległo kilka plemion indiańskich, między innymi Huronów na północy.

W starciach z Francuzami Irokezi unikali walnych bitew, stosując taktykę partyzancką i dokonując szybkich rajdów małych oddziałów na z góry opatrzone cele. Ofiarami ich ataków stawały się niewielkie osady i misje jezuickie, a często pojedyncze farmy. Sporadyczne akcje zbrojne organizowane przez regularne formacje milicji francuskiej zwykle trafiały w próżnię. Jedną z największych tego typu akcji była wyprawa 1200-osobowego oddziału milicji prowadzonego przez gubernatora generalnego Nowej Francji Daniela de Rémy, która zakończyła się zniszczeniem kilku opuszczonych wiosek i schwytaniu paru maruderów, nie osiągnąwszy żadnych celów strategicznych. Wojna Bobrowa zakończyła się w 1701 wraz z podpisaniem wieczystego pokoju pomiędzy Irokezami i Francuzami. W wyniku tego układu Irokezi zwrócili swe zainteresowania na zachód.

Wikpiedia.pl

szejenowie

Sha hi’ye - w jezyku Dakotów „Szejenowie”, sami zwali siebie Tsis
tsis’tas, co znaczyło „ludzie”. Nale eli do algonkinskiej rodziny jezykowej. W
1673 r. zamieszkiwali zachodnia czesc stanu Wisconsin i w Minnesocie, pomiedzy
rzekami Missisipi, Minnesota i Rzeka Czerwona Północna. Wypierani przez
Dakotów przeniesli sie w okolice jeziora Trayerse a potem nad rzeke Cheyenne w
Dakocie Północnej, gdzie zało yli osade, pózniej napadnieta i zniszczona przez
Czipewejów. Niedobitki Szejenów przyłaczyły sie do innych grup nad rzeka
Missouri na pograniczu Dakoty Północnej i Południowej. Tam w coraz wiekszym
stopniu przystosowywali sie do wedrownego, łowieckiego życia i w koncu
porzucili uprawe ziemi, przenoszac sie w kierunku Gór Czarnych, a na poczatku
XIX w. w okolice zródeł rzeki Platte.
W 1832 r. biali zbudowali Fort Bent w górnym biegu rzeki Arkansas.

flaga szejenów północnych

Znaczna czesc Szejenów osiadła w jego okolicy, a reszta nadal wedrowała wokół
zródeł Północnej Platte i rzeki Yellowstone. Dokonany w ten sposób podział
Szejenów na Północnych i Południowych został usankcjonowany w 1851 r. przez
traktat podpisany w Forcie Laramie.
Szejenowie Północni znad Arkansas a do 1840 r. toczyli walki z Kiowami,
a pózniej wspólnie z nimi wystepowali przeciwko innym plemionom i białym. W
1849 r. poniesli dotkliwe straty spowodowane epidemia cholery, a w latach 1860
– 78 w wojnach z białymi. Szejenowie Południowi przewodzili rewolucji w latach
1874 – 75, podczas gdy Północni wspólnie z Dakotami brali udział w pogromie
Custera. Ostatecznie Północni otrzymali rezerwat w Montanie, a Południowi w
obecnej Oklahomie w 1867 r. lecz zmuszono ich do osiedlenia sie tam dopiero po
generalnym poddaniu sie w 1875 r. W latach 1901 – 1902 ziemie Szejenów
Południowych zostały dane im w posiadanie. W 1780 r. Szejenowie łacznie z
Sutaio liczyli 3500 głów, a w 1937 r. Szejenowie Południowi i Północni łacznie z
Arapaho liczyli 4397 głów.


"Przekleństwo Złota"

indiańskie nazwy miesięcy - cree

Styczeń – Gishpapiwatekimumpizun czyli Kiedy Starzy Towarzysze Rozwijają Kity. 
Luty – Cepizun, czyli Stary Miesiąc. 
Marzec – Migisupizum, czyli Miesiąc Orła 
Kwiecień – Kiskipizun, czyli Miesiąc Szarej Gęsi 
maj – Aligipizun, czyli Miesiąc Żaby 
Czerwiec– Sagipukawipizun, czyli Miesiąc Kiedy Liście Odchodzą 
Lipiec – Opaskwuwipizun, czyli Księżyc Kiedy Kaczki Zaczynają Linieć 
Sierpień - Opunhopizun, czyli Księżyc, Kiedy Młode Kaczki Zaczynają Latać. 
wrzesień – Weweopizun, Miesiąc Śnieżnej Gęsi 
Październik – Opinahamowipizun, czyli Księżyc Kiedy Ptaki Fruną Na Południe 
Listopad – Kaskatinopizun, czyli Księżyc Kiedy Rzeki Zaczynają Zamarzać 
Grudzień – Papiwatiginashispizun, czyli Kiedy Młodzi Towarzysze Rozwijają Kity. 

MOTYLE

Piękne myśli,
piękne chwile 
są ulotne jak motyle.
Łapmy je gdy blisko są,
gdy siądą na naszą
szarą dłoń.

Szczęśliwego Nowego Roku

WSZYSTKIM INDIANISTOM I ODWIEDZAJĄCYM MOJEGO BLOGA

Z OKAZJI NOWEGO 2012 ROKU

ŻYCZĘ;

DUŻO ZDROWIA, SZCZĘŚCIA, POMYŚLNOŚCI.

SPEŁNIENIA MARZEŃ

I ROZWIJANIA PASJI INDIANISTYCZNEJ.
NIECH LOS ZAWSZE AM SPRZYJA
 A ŚCIEŻKI WASZEGO ŻYCIA  NIECH BĘDĄ PROSTYMI.

  

                                                                                                           SHANIA

"WOUNDED KNEE.... PAMIĘTAMY!"

Jest 30 grudnia 1890r. Dzień po …Sztywne zwłoki walające się po polu w agencji Pine Pidge przykrywane są padającym śniegiem. Wiatr tępo wyjąc hula po zamarzniętych ciałach Indian Minniconjou Sioux grupy Wielkiej Stopy…

Katyń, Drezno, Hiroszima, Ypres … Każdy naród ma swoje miejsca – symbole stanowiące o ważnych dziejach w swojej historii. Upamiętniają tragedie, przełomowe wydarzenia. Są miejscami legendarnymi.

 

Takie miejsca mają też współcześni Indianie. Jest to Wounded Knee, mała osada (?) nad strumieniem o tej samej nazwie, położone w rezerwacie Dakotów, zwanych popularnie Siouxami.

 

W tym miejscu 29 grudnia 1890r. jeden z amerykańskich pułków rozstrzelał prawie 300 Indian, biorących udział w Tańcu Ducha, który – według ich wierzeń – miał przywrócić stare czasy. Czyli bez Białych.

 

Incydent w Wounded Knee przez długie lata był nazywany „bitwą”, jednak ostrzał grupy – w przeważającej mierze ludzi starych, dzieci, kobiet – bezbronnych Indian nie zasługuje na inne określenie jak „masakra”.

 

Było to jedno z ostatnich ważkich wydarzeń kończących kilkusetletnie wojny USA z Indianami, zamkniętymi w rezerwatach. Mimo toczonych gdzieniegdzie potyczek, masakra w Pine Ridge ostatecznie pogrzebała indiańskie marzenia o wolności. Zakończyła się epoka tzw. podboju tzw. Dzikiego Zachodu.

 

Wounded Knee jako symbol zaistniał ponownie w 1973r. na fali kształtującej się filozofii Red Power – odrodzenia politycznego i kulturowego współczesnych Indian. Działacze radykalnego Ruchu Indian Amerykańskich (AIM – American Indian Movement) zajęli tamtejszy kościółek ogłaszając sprzeciw wobec bandyckiej ich zdaniem polityce rządu USA względem Indian i ogłaszając odrodzenie indiańskiego samorządu.

 

Tak oto Wounded Knee, początkowo związane z historią Lakotów, stało się się symbolem całej odradzającej się Ameryki Indiańskiej. Oficjalne logo AIM – symboliczna twarz Indianina z piórami we włosach, utworzone z dłoni z ułożonymi w literę V palcami – zawiera hasło: Remember Wounded Knee.

 

 Istotnie, pamięć o Wounded Knee – stawianego obok takich wydarzeń i miejsc, jak m.in. Sand Creek 1864 (masakra Czejenów i Arapahów), Little Big Horn 1876 (wygrana Siouxów nad Amerykanami), Szlak Łez 1830 (wypędzenie Seminolów i Czirokezów ze swoich ojczystych stron) – to część historii współczesnych Indian.

 

To część tożsamości Indian, walczących współcześnie o kulturowe i polityczne (samorządowe) odrodzenie. Na ideę Wounded Knee powołują się przywódcy wszystkich współczesnych wydarzeń indiańskich – okupacji Alcatraz z 1969r., Szlaku Złamanych Traktatów z 1972r., Najdłuższego Marszu z 1978r. i jego kontynuacji – Najdłuższego Marszu II z 2008r., powołania „niezależnego państwa Lakotah” w 2008r.

 

Wounded Knee to część aktualnej świadomości indiańskiej szukającej cały czas swojego miejsca we współczesnym świecie.

 

Polski ruch indianistyczny również kultywuje pamięć o Wounded Knee – jako miejscu masakry, ale i jako symbolu odradzającej się Ameryki Indiańskiej – To ważne spoiwo myślenia o ludzkich tragediach, ale i współczesnych dążeniach, pragnieniach i marzeniach.

 

Wounded Knee … Pamiętamy!

Oficjalne logo American Indian Movement (AIM)

http://kmaczkowski.salon24.pl/146928,wounded-knee-pamietamy

121 ROCZNICA WOUNDED KNEE

 29 GRUDNIA 2011

121 ROCZNICA MASAKRY NAD WOUNDED KNEE

1890-2011

CHWAŁA ICH PAMIĘCI

121 ROCZNICA ŚMIERCI WIELKIEJ STOPY

1890-2011 

CHWAŁA JEGO PAMIĘCI

Wounded Knee- wiersz

Spokojni i cisi
z czołem schylonym
ku ziemi straconej.
Lecz i tu sięgnęła
ręka nienawistna,
 spocząć nie dała.
Życie niewinnym odebrała.
Dumą fałszywą się upajając.
A krew przelana
o pomstę wołała,
woła i będzie wołała.

Najpiękniejsze indiańskie cytaty 4

Stare indiańskie nauki mówią, że złą jest rzeczą wydzierać ze swego miejsca na Ziemi coś, co mogłoby tam rosnąć. Roślina może być ścięta, ale nie wyrwana z korzeniami. Drzewa i trawy mają dusze. Kiedy jakiś dobry Indianin niszczy roślinę, czyni to ze smutkiem i z prośbą o wybaczenie, gdyż czyni to z konieczności.

Drewniana Noga
koniec XIX wieku, Cheyenne

Kiedy człowiek stworzy coś, co jest podziwiane przez wszystkich, mówimy, że jest to cudowne, ale kiedy obserwujemy zmianę dnia w noc, Słońce, Księżyc, gwiazdy na niebie i zmieniające się pory roku na Ziemi, a także dojrzewające owoce, musimy sobie uświadomić, że jest to wynikiem pracy kogoś, kto posiada większą moc niż człowiek.

Ścigany przez Niedźwiedzia
1843-1925, Siuks Santee-Yanktonai

Ziemia jest Matką wszystkich ludzi i wszyscy ludzie powinni mieć te same do niej prawa. W równym stopniu możesz spodziewać się, że rzeki zostaną zawrócone w swym biegu, jak i tego, że każdy człowiek, który urodził się wolny będzie zadowolony kiedy zostanie pozbawiony tej wolności i prawa pójścia tam, gdzie chce.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

Głos Wielkiego Ducha jest słyszalny w świergotaniu ptaków, szumie wód i słodkim oddechu kwiatów. Jeśli jest to poganizm, to jestem poganką.

Gertrude Simmons Bonnin [Zitkala - Sa]
Siuks Dakota

Ziemia i ja sam jesteśmy jednym umysłem. Miara Ziemi i miara naszych ciał są tym samym.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

indiańskie nazwy miesięcy - Cherokee

styczeń  Unolvtana (Zimny Księżyc).
luty  Kagali (Kościsty Księżyc)
marzec Anvhyi (Księżyc Poziomek)
kwiecień  Kawohni (Księżyc Kwitnienia) 
maj Ansgvti (Księżyc Sadzenia)
czerwiec  Dehaluyi (Księżyc Zielonej Kukurydzy)
lipiec  Kuyegwona (Księżyc Dojrzałej Kukurydzy)
sierpień  Galohni (Księżyc Wysychania )
wrzesień  Dulisdi (Księżyc Orzechów)
październik  Duninhdi (Księżyc Zbiorów)
listopad  Nvdadegwa (Księżyc Handlu)
grudzień Vskihyi (Księżyc Śniegu)

38 z minesoty

 26 GRUDNIA 2011

149 rocznica powieszenia 38 powstańców z Minnesoty

1862-2011

CHWAŁA ICH PAMIĘCI

bohaterowie z Minnesoty

Bohaterowie z Minnesoty,
woła Was Matka,
ziemia Wasza,
która z bólem krew Waszą,
w łonie swym kryła.
Wzywa was, powstańcie!
Zstąpcie na ziemię, okryci w chwały świetliste promienie.
Niech krew Wasza zostanie pomszczona,
a Matka z niewoli wyzwolona.
Niech zemsty dłoń ukarze sprawiedliwie.
Bohaterowie z Minnesoty

Medicin for mother earth

Boże Narodzenie Indian

Kanadyjscy Indianie czekają na Boże Narodzenie, mają choinki w domach i śpiewają kolędy – opowiada oblat, ojciec Wiesław Nazaruk, który 13 lat spędził wśród Indian Kri i Siuksów.

 Perry McKenna / CC 2.0

O. Nazaruk podkreśla, że większość kanadyjskich Indian jest katolikami. Zresztą w tym roku odbyły się uroczystości z okazji 400-lecia chrztu pierwszych Indian z plemienia Mikmaków w Nowej Szkocji. O. Nazaruk opowiada, że Indianie nie obchodzą Wigilii.

– Spotykają się w pierwszy dzień Bożego Narodzenia na wspólnym świątecznym posiłku. Każdy przynosi jedzenie, napoje i wszyscy śpiewają kolędy. Wszystko odbywa się po Mszy świętej – opowiada oblat. Dodaje, że brakuje misjonarzy, nie wszystkie wspólnoty mogą w święta gościć księży. Zastępują ich liderzy świeccy, którzy prowadzą liturgię słowa. Żłóbek jest budowany przez samych Indian. – Oczywiście mały Jezus i pozostałe postacie przedstawione są jako Indianie. Nawet Trzech Króli to trzej wielcy wodzowie – poinformował misjonarz.

O. Nazaruk spędził wśród kanadyjskich Indian 13 lat. Z radością wspomina spotkania nad Jeziorem św. Anny. Każdego roku pielgrzymują tam Indianie. Pierwszą pielgrzymkę do tego miejsca zorganizowali oblaci 109 lat temu, kiedy zorientowali się, że to jezioro ma szczególne znaczenie dla Indian. Oni nazywali je Jeziorem Wielkiego Ducha i tu składali ofiary z mięsa i tytoniu, aby ubłagać opiekę Wielkiego Ducha nad rodzinami oraz otrzymać siłę przeciw złym duchom. - Od tamtego czasu dwie drogi, ta indiańska i ta europejska, złączyły się i dzisiaj osoba Jezusa Chrystusa jest natchnieniem i siłą zarówno dla jednych jak i drugich – podkreślił o. Nazaruk.

Dodał, że nabożeństwo do Św. Anny jest bardzo popularne wśród Indian. – Pasuje ono do ich kultury, która jest oparta na kobiecie. To ona jest w centrum życia rodzinnego. Siłę kobiety upatruje się w tym, że to ona rodzi życie i wychowuje nowe pokolenia. Ona jest symbolem nowego życia – opowiedział misjonarz, który był gościem Radia Plus Radom.

http://religie.wiara.pl/doc/698129.Boze-Narodzenie-kanadyjskich-Indian

ŻYCZENIA

WSZYSTKIM INDIANISTOM I ODWIEDZAJĄCYM MÓJ BLOG SKŁADAM NAJSERDECZNIEJSZE ŻYCZENIA Z OKAZJI ŚWIĄT BOŻEGO NARODZENIA.

Najpiękniejsze indiańskie cytaty 3

Kiedy biały człowiek będzie traktował Indianina tak jak traktuje swoich braci, wtedy nie będzie wojen. Wszyscy będziemy równi - będziemy braćmi mającymi tę samą matkę i ojca, z jednym niebem ponad nami i jednym krajem wokół nas i jedynym rządem dla nas wszystkich.

Józef [Heinmot Too Yalakekt]
1830-1904, Wódz Nez Perce

Zarys kamienia jest okrągły, nie ma końca i początku; podobnie moc kamienia jest nieskończona. Kamień jest doskonały w swym rodzaju i jest wytworem natury, nie został ukształtowany przez żadne sztuczne siły. Nie jest piękny, ale jego struktura jest solidna, jak solidny jest dom, w którym można bezpiecznie żyć.

Ścigany przez Niedźwiedzia
1843-1915, Siuks Santee-Yanktonai

Ziemia, którą widzisz nie jest zwykłą ziemią - jest pyłem krwi, ciałem i kośćmi naszych przodków... Musisz kopać głęboko pod powierzchnią, aby odnaleźć jej naturę. Ziemia, taka jaka jest, jest moją krwią i moją śmiercią; jest poświęcona.

Shes-his
koniec XIX wieku, Reno Crow

Zaobserwowałem, że wszyscy ludzie mają jakieś ulubione zwierzę, drzewo, roślinę lub miejsce na Ziemi. Jeśli człowiek zwracałby większą uwagę na swoje upodobania i poszukiwał tego co jest najlepsze do zrobienia, by przybliżyć się ku temu co lubi, miałby swoje marzenia, które oczyściłyby jego życie. Niech człowiek zdecyduje, które zwierzę jest mu bliskie i poznaje je, ucząc się jego niewinności. Niech człowiek nauczy się rozumieć jego głos i ruchy. Zwierzęta chcą skomunikować się z człowiekiem, ale Wakan Tanka sprawił, aby nie czyniły tego tak bezpośrednio - to człowiek musi odegrać większą rolę w tym kontakcie i zrozumieniu.

Odważny Bizon
koniec XIX wieku, szaman z plemienia Siuks Teton

Kiedy miałem dziesięć lat zabrał mnie ze sobą, aby popilnować konie na prerii. Napoiliśmy stado i około południa wróciliśmy do domu na obiad... Kiedy usiedliśmy mój ojciec powiedział: Te konie są podobnymi Bogu, tajemniczymi istotami.

Wódz Wilk
koniec XIX wieku

indiańskie nazwy miesięcy - hopi

styczeń - Paamuya (Wesoły Księżyc) 
luty - Powamuya (Księżyc Oczyszczenia) 
marzec - Osomuyaw (Księżyc Szepczącego Wiatru) 
kwiecień – Kwiyamuyaw (Księżyc Porywów Wiatru) 
maj - Hakitonmuyaw (Księżyc Oczekiwania) 
czerwiec - Wukouyis (Księżyc Najważniejszego Sadzenia) 
lipiec - Kelmuya (Uciekający Gwałtownie Księżyc) 
sierpień - Paamuya (Wesoły Księżyc) 
wrzesień – Nasanmuyaw (Księżyc Pełen Zbiorów) 
październik - Angaqmuyaw (Księżyc Długich Włosów) 
listopad - Kelmuya (Uciekający Gwałtownie Księżyc) 
grudzień – Kyaamuya (Księżyc Poważania)

wiersz

Światło gwiazd,
księżyca blask,
cicha noc,
ciepły koc.
Za morzem życia wy,
wolności waszej marzenia,
przeszłości waszej sny.
Cicha noc,
światła gwiazd,
księżyca blask.
ON jeden mój,
on jeden wasz.
Nocy syn,
marzeń straż,
powiernik nasz.

indianer-circle of life

najpiękniejsze indiańskie cytaty 2

Wielki Duch jest we wszystkich rzeczach; jest w powietrzu, którym oddychamy. Wielki Duch jest naszym ojcem, ale Ziemia jest naszą Matką. Ziemia żywi nas, zwraca nam to co jej dajemy.

Wielki Grzmot [Bedagi]

koniec XIX wieku, Wabanaki Algonquin

Jestem biedny i nagi, ale jestem przywódcą mego narodu. Nie potrzebujemy bogactwa, ale chcemy uczyć nasze dzieci prawości. Bogactwa nie przyniosą nam dobra. Nie zabierzemy ich ze sobą do innego świata, po naszej śmierci. Nie chcemy bogactwa. Pragniemy pokoju i miłości.

Czerwona Chmura [Makhpiya Luta]

koniec XIX wieku, Wódz Siuksów

Z indiańskiego stosunku do życia wypływa wspaniała wolność, intensywna i pochłaniająca miłość do przyrody, szacunek dla życia, wzbogacająca wiara w Najwyższą Moc i w zasady prawdy, uczciwości, szczodrości, równości i braterstwa, będące podstawą relacji między ludźmi na Ziemi.

Luther Stojący Niedźwiedź

1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala 

Rozmowy nigdy nie zaczynano od razu. Nikt pospiesznie nie zadawał pytań, bez względu na to jak były ważne, nikt nie zmuszał do odpowiedzi. Przerwa dająca czas myślom była uprzejmym sposobem rozpoczynania i prowadzenia rozmowy. Milczenie było znaczące dla Lakota i dawanie przestrzeni milczenia dla mówcy i jego własna chwila milczenia przed rozpoczęciem mowy były praktykowaniem prawdziwej uprzejmości i szacunku dla zasady, że myśl przychodzi przed słowem.

Luther Stojący Niedźwiedź

1868?-1939, Wódz Siuksów Oglala 

Kiedy byłem dzieckiem moja matka opowiadała mi legendy o naszym plemieniu, uczyła mnie o Słońcu i niebie, księżycu i gwiazdach, chmurach i burzach. Ona również nauczyła mnie klękać i modlić się o siłę, zdrowie, mądrość i ochronę. My nigdy nie modliliśmy się przeciwko jakiejś osobie, ale jeśli musieliśmy wystąpić przeciwko komuś, musieliśmy wtedy liczyć się z możliwością zemsty. Nauczono nas, że Wielki Duch nie dba o małe kłótnie między ludźmi.

Geronimo [Goyathlay]

1829-1909, Wódz Apaczów Chiricahua 

Indiańskie nazwy miesięcy - Lakotowie

Styczeń (księżyc trudnej zimy) wioteh^ikawi 
Luty (księżyc strzelających drzew) cannapopawi 
Marzec (księżyc śnieżnej ślepoty) istawicaniyanwi 
Kwiecień (księżyc młodej trawy) pejitowi 
Maj (księżyc zielonych liści) canwapetowi 
Czerwiec (księżyc czerwcowych jagód) wipazunkawastewi 
Lipiec (księżyc czerwonych wiśni) canpasawi 
Sierpień (księżyc dojrzewania) wasutonwi 
Wrzesień (księżyc kolorowych liści) canwapeg'iwi 
Październik (księżyc spadających liści) canwapekasnawi 
Listopad (księżyc zaczynającej się zimy) waniyetuwi 
Grudzień (księżyc środka zimy) wanicokanwi